Ходоодыг бүтнээр авах мэс засал (total gastrectomy) хийлгэсний дараа уудаг хавдрын эмийн хувьд хамгийн түрүүнд гарч ирдэг асуулт нь эм өөрөө биш, харин "хэзээ уух вэ" гэдэг нь байдаг. Хоол идсэн даруйдаа уувал гэдэс хүндрэх шиг, хэсэг хүлээвэл эм зөв шимэгдэх болов уу гэсэн эргэлзээ төрдөг. Энэ бол дур сонирхлын асуудал биш, дөрвөн өөр тэнхлэг давхцаж байгаа цэг юм.
Нэгдүгээрт, эмийн шимэгдэх нөхцөл. Капецитабин (capecitabine) төрлийн уудаг хавдрын эмийн тун болон аюулгүй байдлын мэдээлэл нь ерөнхийдөө "хоол дуусгасны дараа 30 минутын дотор хангалттай усаар залгих" нөхцөлд тулгуурлан хуримтлагдсан байдаг. Хоолтой хамт орсон үеийн шимэгдэлтийг жишиг болгодог тул хоосон ходоодонд эсвэл хоол идсэнээс удаан хугацааны дараа уувал цусан дахь концентрацийн явц өөрчлөгдөж болно. Ихэвчлэн өдөрт хоёр удаа, 12 цагийн зайтай ойролцоо уулгадаг бөгөөд шахмалыг хуваах, зажлахгүйгээр бүтнээр нь залгихыг зөвлөдөг. Гэхдээ эцсийн заавар нь эмчилгээ хийж буй эмнэлгийн багийнх байх тул "хоолны дараа хэдэн минутын дотор" гэдэг нь өөрийн жоронд яаж тогтоогдсоныг эхлээд тодруулах нь зүйтэй.
Хоёрдугаарт, демпинг хам шинжийн (dumping syndrome) цагийн хуваарь. Эрт демпинг ихэвчлэн хоолны дараа 10–30 минутын дотор толгой эргэх, зүрх дэлсэх, хүйтэн хөлс гарах, гэдэс базлах, суулгах хэлбэрээр илэрдэг бол хожуу демпинг 1–3 цагийн дараа цусан дахь сахар буурсан шиг шинжээр ирдэг. Энд илүү том нөлөөлөгч хүчин зүйл нь нэг шахмал эм, түүнийг залгих хэдэн балга ус биш, харин нэг удаагийн хоолны хэмжээ, идэх хурд, энгийн сахрын (чихэрлэг ундаа, амтлаг зүйл) эзлэх хувь гэж үздэг. Тиймээс эм уух цагаа 30 минутаар хойшлуулснаар демпингээс сэргийлнэ гэж хэлэхэд хэцүү бөгөөд эсрэгээрээ хоолны дараа шууд уусан нь өөрөө демпинг үүсгэдэг гэж тодорхой дүгнэх боломжгүй. Хүн бүрийн хэв маяг өөр тул өөрийн бичиж тэмдэглэсэн зүйл л шийдвэрийн үндэс болно.
Гуравдугаарт, нэг удаагийн хоолны хэмжээ ба ус. Ходоодыг бүтнээр авсны дараа бага багаар олон удаа идэж, хоолны үеэр их ус уухгүй байхыг зөвлөдөг ч эмийг хангалттай усаар залгих шаардлагатай байдаг. Энэ хоёр зөрчилдөх цэгт хоолоо арай эрт дуусгаж, эм залгих усны хэмжээг тусад нь үлдээх мэтээр тохируулах хэрэгтэй болж мэднэ. Мөн дотор муухайрах, бөөлжих, суулгахаас болж бараг идэж чадаагүй өдөр, эсвэл эм уусны дараахан бөөлжсөн тохиолдолд тухайн тунг яах вэ гэдэг заавар хүн бүрт өөр байдаг тул урьдчилан тодруулж тавих нь аюулгүй.
Дөрөвдүгээрт, эм уусан тэмдэглэл ба мэдэгдэх ёстой шинж тэмдэг. Алга, ул улайх, бадайрах, хагарах өөрчлөлт (гар хөлийн хам шинж, hand-foot syndrome), өдөрт хэд хэдэн удаа давтагдах суулгалт, ус ч залгихад хэцүү болтол амны хөндий өвдөх, 38.0 градусаас дээш халуурах зэрэг нь дараагийн үзлэгийг хүлээхгүйгээр тэр өдөртөө холбоо барих дохио юм. Варфарин зэрэг цус шингэлэх эм зэрэг уудаг бол цусны бүлэгнэлтийн үзүүлэлт (INR) хэлбэлзэж болзошгүй тул тусад нь хяналт шаардана. Хоёр долоо хоног уугаад нэг долоо хоног амрах гэх мэт тогтсон мөчлөгтэй жор бол амралтын хугацааг өөрөө дур мэдэн шилжүүлэхгүй байх нь зарчим.
Дараагийн үзлэгийн өмнө дараах дарааллаар бэлдэхэд тустай: сүүлийн 1–2 долоо хоногт эм уусан болон хоол идсэн бодит цагийг цагийн хэлбэрээр бичих; шинж тэмдэг илэрсэн цагийг хоолноос хойш хэдэн минутын дараа байсантай нь хамт тэмдэглэх; их хэмжээтэй эсвэл чихэрлэг байсан хоолыг тусгайлан тэмдэглэх; орхигдсон эсвэл бөөлжиж гаргасан тун байвал огнооны хамт үлдээх; одоо уудаг бүх эм, нэмэлт бүтээгдэхүүний жагсаалтыг нэг хуудсанд эмхэтгэх. Эцэст нь "миний жоронд хоолны дараа хэдэн минутын дотор гэж заасан бэ", "идэж чадаагүй өдөр яах вэ" гэсэн хоёр асуултыг бичиж очвол богино үзлэгийн хугацаанд ч тодорхой хариу авахад хялбар болно.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Эм уух цаг, тунгаа өөрөө өөрчлөхөөсөө өмнө заавал эмчилгээ хийж буй эмч, эм зүйчтэйгээ зөвлөлдөнө үү.