Дархлааны хяналтын цэгийн дарангуйлагч (immune checkpoint inhibitor) эмчилгээний явцад арьсны тууралт, загатнаа хүндэрч, эмийг түр буюу бүрмөсөн зогсоох тохиолдол цөөнгүй байдаг. Гэтэл эмийг зогсоосны дараа хийсэн шинжилгээнд "хэмжээ өөрчлөгдөөгүй", "тогтвортой хэвээр байна" гэсэн хариу гарахад гэр бүлийнхэн баярлахын зэрэгцээ эргэлздэг. Эм хэрэглэхээ больсон атал яагаад ийм байдал хадгалагдаж байгааг тайлбарлаж өгөх цаг ихэвчлэн хүрдэггүй.
Энэ эм нь эсийн хортой химийн эмчилгээ (cytotoxic chemotherapy)-ээс өөр зарчмаар ажилладаг. Химийн эмчилгээ хурдан хуваагдаж буй эсийг шууд устгадаг бол дархлааны эмчилгээ нь PD-1, PD-L1 зэрэг дархлааны "тоормос"-ыг сулруулж, өвчтөний өөрийн дархлааны эс (T эс) хавдрын эсийг таньж чадахад тусалдаг. Тиймээс үр нөлөө нь илрэхэд хугацаа шаардагддаг ба эсрэгээрээ хариу урвал нэгэнт тогтсон бол эм хэрэглээгүй хугацаанд ч тэр байдал хэсэг хугацаанд үргэлжлэх тохиолдол бий. Үүнийг тогтвортой хариу урвал (durable response) гэж нэрлэдэг.
Гаж нөлөөний шинж чанар нь бас өөр. Дархлаатай холбоотой гаж нөлөө (immune-related adverse events, irAE) нь сулруулсан дархлаа эрүүл эд эрхтэнд нөлөөлснөөс үүсдэг. Арьсны тууралт, загатнаа хамгийн түгээмэл; түүнчлэн суулгалт, бүдүүн гэдэсний үрэвсэл (colitis), бамбай булчирхайн үйл ажиллагааны өөрчлөлт, элэгний үзүүлэлт өсөх, ховор тохиолдолд уушгины үрэвсэл (pneumonitis), зүрхний булчингийн үрэвсэл (myocarditis), бөөрний дээд булчирхайн дутагдал зэрэг илэрч болно. Эмч нар шинж тэмдгийн хүндрэлийг зэрэглэлээр (grade) үнэлдэг. Хөнгөн бол дэмжих эмчилгээтэй хамт үргэлжлүүлж, дунд зэргээс дээш бол эмийг түр зогсоож стероид зэрэг дархлаа дарангуйлах эмчилгээ хийж, хүнд буюу дахин ноцтой сэдэрсэн тохиолдолд тухайн эмийг бүрмөсөн зогсоох эсэхийг хэлэлцдэг. Өөрөөр хэлбэл зогсоох нь "эмчилгээ бүтэлгүйтсэн" гэсэн үг биш, ашиг ба хор хоёрыг жишиж гаргасан шийдвэр юм.
Анх төлөвлөсөн хуваарь дунд замдаа өөрчлөгдөх нь бас түгээмэл. Хэдэн удаа хавсарсан эмчилгээ хийгээд дараа нь ганц эмээр үргэлжлүүлэхээр төлөвлөсөн ч бөөр, элэгний үзүүлэлт өөрчлөгдөх, халдвар нэмэгдэх, биеийн ерөнхий байдал сулрах зэрэг явдал давхцвал төлөвлөснөөс эрт ганц эмийн горимд шилжих, эсвэл удаагийн тоог багасгах тохиолдол гардаг. Төлөвлөсөн тоог гүйцээгээгүй нь өөрөө үр дүнг шийддэггүй.
Гэхдээ эм зогссоны дараа байдал хадгалагдах нь бүх хүнд тохиолддог зүйл биш. Хугацаа өнгөрөөд дахин ургаж эхэлбэл ижил бүлгийн эмийг дахин туршиж үзэх (rechallenge) эсвэл өөр эмчилгээ рүү чиглэлээ өөрчлөх сонголтыг хэлэлцдэг. Тиймээс эмчилгээг зогсоосон ч хяналтын шинжилгээ үргэлжилдэг.
Шинжилгээний давтамж 2 сараас 3 сар, дараа нь 6 сар болж уртсах нь ч энэ логикт нийцдэг. Тогтвортой байдал удаан хугацаанд батлагдах тусам давтамжийг сунгах нь ердийн зүйл бөгөөд энэ нь хяналтын гол ачаа "шинжилгээний өдөр"-өөс "шинж тэмдгийн өөрчлөлт" рүү шилжсэн гэсэн үг юм. Товлосон өдрүүдийн хооронд шинээр өвдөлт үүсэх, амьсгаадах, ханиалга нэмэгдэх, жин тасралтгүй буурах, залгихад мэдэгдэхүйц хүндрэх зэрэг өөрчлөлт гарвал дараагийн товыг хүлээхгүйгээр эмнэлэгтээ холбогдож, огноогоо урагшлуулах боломжтой эсэхийг асуух нь аюулгүй.
Бас нэг чухал зүйл бол irAE нь сүүлчийн тунгаас хойш хэдэн долоо хоног, хэдэн сарын дараа хожуу илэрч болдог. Өөр мэргэжлийн эмч, яаралтай тусламжид хандахдаа дархлааны эмчилгээ хийлгэж байсан түүхээ заавал хэлэх хэрэгтэй. Стероид хэрэглэж байгаа бол халдварын эрсдэл, цусан дахь сахар, цусны даралтын өөрчлөлтийг хамт ажиглана.
Үзлэгт орохоос өмнө тууралт гарсан огноо, тархсан хүрээг зурган дээр үлдээж, өдрийн бие засалтын тоо, биеийн халуун, жингийн өөрчлөлтийг товч тэмдэглэж очвол богино үзлэг илүү үр дүнтэй болно. Асуух зүйл олон бол эхлээд гурвыг бэлдэхийг зөвлөе: одоогийн зогсолт түр үү эсвэл бүрмөсөн үү, дахин эхлэх бол ямар нөхцөлд эхлэх вэ, шинжилгээ хоорондын хугацаанд ямар шинж тэмдэг илэрвэл нэн даруй холбогдох вэ.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэг, оношилгоог орлохгүй. Эмчилгээг үргэлжлүүлэх эсэх, хяналтын давтамж, гаж нөлөөг арилгах арга хүн бүрд өөр байдаг тул эмчлэгч эмчтэйгээ заавал зөвлөлдөж шийдвэрлэнэ үү.