Эмнэлэгт "үлдсэн хугацаа гурав, дөрвөн сар байх" гэж сонсоод бэлтгэж эхэлсэн атлаа, түүнээс хамаагүй эрт салах явдал тохиолддог. Ийм үед гэр бүлийнхэн "бид буруу сонссон юм болов уу", "ямар нэг шинжийг анзаараагүй юм болов уу" гэж өөрсдийгөө зэмлэдэг. Энэ нийтлэл нь тэрхүү тоо ямар шинжтэй мэдээлэл болох, мөн сүүлийн үед бие яагаад гэнэт өөрчлөгддөг тухай ерөнхий тайлбар юм.
Хэлсэн хугацаа нь нэг хүнд өгсөн амлалт биш. Энэ нь ижил үе шат, ижил төрлийн эмчилгээ авсан өвчтөнүүдийн мэдээллээс гарсан дундаж амьдрах хугацаа (median survival)-нд илүү ойр байдаг. Тодорхойлолтоороо тэдгээр хүмүүсийн тал нь түүнээс богино, тал нь урт амьдарсан гэсэн үг. Тиймээс энэ тоо нэг хүний огноог таамаглахад зориулагдаагүй. Эмч нар үүнийг мэддэг учраас ихэвчлэн хязгаараар ярьдаг ч, сонсож буй хүнд "ядаж л төдий хугацаа үлдсэн" гэж ойлгогдох нь бий.
Таамаг зөрөх хэд хэдэн шалтгаан бий. Нэгд, өвчтөнөө удаан хугацаанд эмчилсэн эмч нар дунджаар арай өөдрөг таамаглах хандлагатай байдаг нь судалгаагаар мэдэгддэг. Хоёрт, хорт хавдрын явцын хурд хүн бүрт, бүр нэг хүний хувьд ч цаг үеэс хамаарч өөр байдаг. Гуравт, сүүлийн үед хавдар өөрөө биш хүндрэлүүд явцыг тодорхойлох нь олон: гэдэсний түгжрэл (bowel obstruction), халдвар, элэг, бөөрний үйл ажиллагааны огцом бууралт, судасны бөглөрөл (thrombosis) зэрэг нь байдлыг хурдан хүндрүүлдэг.
"Хоёр хоногийн өмнө хүртэл ярьж, суудалдаа сууж, хүн бүрийг таньж байсан" гэж олон гэр бүл ярьдаг. Гаднах байдал, дотоод байдал хоёр зэрэгцэн явдаггүй. Хүний биед физиологийн нөөц (physiologic reserve) хэмээх нөөц хүч байдаг тул элэгний үйл ажиллагаа, шим тэжээлийн байдал муудсан ч хэсэг хугацаанд гаднаас нь бараг мэдэгдэхгүй тэсдэг. Харин тэр нөөц дуусахад намуухан налуу байсан муруй хэдхэн хоногийн дотор эгц уруудна. Тархсан хавдрын сүүлийн үе нь аажим бууралт биш, тэгш газар шиг харагдаад дараа нь хад шиг унах хэлбэртэй байх нь элбэг.
Амьдралын төгсгөл ойртож буйг илтгэх нийтлэг өөрчлөлтүүдийг мэдэж авах нь тустай: унтах цаг эрс нэмэгдэх, сууж чадах хугацаа огцом багасах, ус ч залгиж чадахгүй болох, шээсний хэмжээ буурах, гар хөл хүйтэн, толботох, амьсгалын хэмнэл жигд бус болох зэрэг. Эдгээр өөрчлөлт долоо хоногоор бус, хоногоор илэрч байвал ойртсоны шинж гэж үзэж, үлдсэн хугацааны төлөвлөгөөг эмнэлгийн багтайгаа дахин ярилцах нь зүйтэй.
Ийм үеийг туулж буй хүмүүст тоо асуухаас илүү өөрчлөлтийн агуулга, нэгжийг асуух нь бодитой тус болдог: "Цаашид юу өөрчлөгдөх вэ?", "Ямар шинж илэрвэл бэлтгэх ёстой вэ?", "Өнөөдрийн байдлаар үлдсэн хугацаа долоо хоногийн нэгжээр үү, сарын нэгжээр үү?" Аялал, уулзалт, хэлж амжаагүй үгсээ хүн харьцангуй сайн байхад нь урагшлуулах нь харамсахыг багасгадаг.
Эцэст нь хэлэхэд, гаднаа сайн харагдаж байсан тэр хугацааг хамт өнгөрүүлсэн нь алдсан боломж биш, харин завшаан байж мэднэ. Тэр үед хийсэн яриа, таньж харсан харц нь өөрөө бүрэн дүүрэн цаг байсан юм. Таамаг зөрсөн нь асран хамгаалагчийн буруу ч биш, эмчийн алдаа ч биш — хүний бие статистикийг дагадаггүйн үр дүн юм.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ойлголт өгөх зорилгын ерөнхий мэдээлэл бөгөөд өвчтөн бүрийн байдал, тавилан ихээхэн ялгаатай байдаг. Энэ нь эмчийн үзлэгийг орлохгүй тул тодорхой шийдвэрээ эмчлэгч эмч, эмнэлгийн багтайгаа заавал зөвлөлдөнө үү.