Үсэрхийлэлт бүдүүн гэдэсний хорт хавдрын (metastatic colorectal cancer) эмчилгээ ихэвчлэн хэд хэдэн үе шаттайгаар үргэлжилдэг. Хэрэглэж байсан эмийн хослол хавдрыг барьж чадахгүй болсон гэж үзвэл эмч нар өөр найрлагатай дараагийн хослол руу шилждэг. Ийнхүү дараалан явагдах эмчилгээг 'эмчилгээний шат (line of therapy)' гэж нэрлэдэг бөгөөд 1, 2-р шатны дараа 3-р шат, түүнээс цааш ч үргэлжилж болно. Аль ч шат хэр удаан үр дүнтэй байх нь хүн бүрт өөр өөр байдаг: заримд нь удаан үргэлжилдэг бол зарим тохиолдолд бодож байснаас эрт дараагийн шат руу шилждэг.
Хожуу шатанд түгээмэл хэрэглэдэг эмийн нэг нь 'уудаг химийн эмчилгээ' юм. Түгээмэл жишээ нь трифлуридин/типирацил (trifluridine/tipiracil, худалдааны нэр Лонсурф) бөгөөд судсаар тарихын оронд тогтсон хуваарийн дагуу шахмал хэлбэрээр уудаг. Гэртээ ууж болдог нь тав тухтай ч 'зөөлөн эм' гэсэн үг биш. Цусны эсийн тоо буурах, дотор муухайрах, ядрах зэрэг гаж нөлөө гарч болзошгүй тул уух хуваарь болон завсарлагын хугацааг яг таг баримталж, тогтмол цусны шинжилгээгээр биеийн байдлаа хянах нь чухал. Заримдаа хавдрыг тэжээх судас үүсэхийг саатуулдаг онилсон эмтэй (targeted therapy) хамт хэрэглэдэг.
Олон хүн 'хамгийн сайн эмийг яагаад эхнээс нь бүгдийг нь хэрэглэдэггүй юм бэ' гэж асуудаг. Үнэн хэрэгтээ хэрэглэж болох эмийн төрөл хязгаарлагдмал байдаг тул эмч нар эм тус бүрийн үр дүн, гаж нөлөө, генетик шинжилгээний хариу (жишээ нь RAS, BRAF-ийн өөрчлөлт) зэргийг харгалзан 'ямар дарааллаар үргэлжлүүлэхээ' урьдчилан төлөвлөдөг. Өмнөх эмчилгээ хүлээснээс эрт үр нөлөөгөө алдсан ч туршиж үзээгүй дараагийн сонголт үлдсэн байж болно. Тиймээс нэг эмийн үр нөлөө дуусах нь 'өөр арга байхгүй' гэсэн үг биш.
Хожуу шат руу шилжих тусам эмчилгээний зорилго нь хавдрыг бүрэн устгахаас илүү явцыг удаашруулах, шинж тэмдгийг намдаах, өдөр тутмын амьдралын чанарыг хамгаалах тал руу шилждэг нь элбэг. Үүнийг ойлгосноор нэг шинжилгээний тоо, нэг зураг харснаас болж сэтгэл ихээр хямрахаас бага зэрэг сэргийлж болно. Эргэлзэх, сэтгэл түгших үедээ эмчээсээ 'одоо ямар сонголт үлдсэн', 'энэ эмээс юуг хүлээх боломжтой' гэдгийг тодорхой асуух нь тустай.
Өөр эмнэлгийн санал (second opinion) авахыг хүсвэл эмчээсээ илгээх бичиг (referral) болон өмнөх шинжилгээний бичлэгээ авч болно. Том эмнэлгүүд ихэвчлэн захиалга дүүрэн байдаг тул хэд хэдэн газар лавлах, эмнэлгийн үйлчлүүлэгч зохицуулах албанаас тусламж авах нь бас нэг арга. Өөр санал авах нь эмчдээ итгэхгүй байгаа хэрэг биш, харин өвчтөн болон гэр бүл нь ойлгож, зөвшөөрч эмчилгээгээ үргэлжлүүлэх зөв үйл явц юм.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд аль нэг хүний оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Эмийн бодит сонголт, эмчилгээний чиглэл нь өвчтөний байдлаас ихээхэн хамаардаг тул заавал эмчлэгч эмнэлгийн ажилтантайгаа сайтар зөвлөлдөж шийдвэрлэнэ үү.