Урьдчилсан хими эмчилгээ (neoadjuvant chemotherapy) болон мэс заслыг дуусгасны дараа авсан эдийг микроскопоор шинжлэхэд "үлдсэн хорт хавдрын эс харагдахгүй байна" гэсэн хариу авдаг хүн бий. Энэ нь маш их тайвшрал авчирдаг ч нөгөө талаас "нүдэнд үл харагдах эс үлдэж, дахин ургавал яах вэ" гэсэн түгшүүр төрүүлдэг. Тиймээс "хорт хавдар илрээгүй ч урьдчилан сэргийлэх зорилгоор нэмэлт хими буюу дархлааны эмчилгээ (immunotherapy) хийлгэж болох уу" гэж асуудаг нь маш ойлгомжтой сэтгэл юм.

Мэс заслаар авсан эдийг бүхэлд нь микроскопоор шалгахад хорт хавдрын эс үлдээгүй байвал үүнийг 'эмгэг судлалын бүрэн хариу' (pathologic complete response) гэж нэрлэдэг бөгөөд ихэвчлэн ypT0N0 гэж тэмдэглэдэг. Энэ нь урьдчилсан эмчилгээ сайн үр дүнтэй байсныг илтгэх таатай шинж юм. Гэхдээ 'бүрэн хариу' гэдэг нь 'дахин хэзээ ч сэдрэхгүй' гэсэн баталгаа биш тул дараа нь тогтмол хяналтын шинжилгээ (follow-up) хийх шаардлагатай.

Мэс заслын дараа нэмж хийдэг хими, дархлааны эмчилгээг 'туслах эмчилгээ' (adjuvant therapy) гэдэг. Үүний зорилго нь дүрс оношилгоогоор (imaging) илрэхгүй маш жижиг хорт хавдрын эсийг онилох явдал юм. Гэвч энэ эмчилгээг хийх эсэхийг 'өвчтөн хүсч байгаа учраас' шийддэггүй. Үлдэж болзошгүй эрсдэл (residual risk) хэр өндөр, эмчилгээний ашиг тус нь гаж нөлөөний ачааллаас давах эсэхийг эмнэлзүйн судалгаанд тулгуурлан жиншүүлж шийддэг.

Ялангуяа 'дархлааны эмчилгээ' гэлээ гээд гаж нөлөөгүй гэсэн үг биш. Биеийн дархлааг идэвхжүүлэх зарчмаар ажилладаг тул бамбай булчирхай, элэг, уушги, гэдэс, арьс зэрэг олон эрхтэнд дархлаатай холбоотой гаж нөлөө (immune-related adverse events) үүсэж болох ба зарим нь эмчилгээ дууссаны дараа ч удаан үргэлжилж болно. Тиймээс 'түгшиж байгаа тул ямар нэг юм хийе' гэсэн шалтгаанаар ашиг тус нь тодорхойгүй эмчилгээ нэмэх нь эсрэгээрээ ачаа болж мэднэ.

Эмгэг судлалын бүрэн хариу батлагдсан тохиолдолд нэмэлт туслах эмчилгээний ашиг тус тодорхой бус байдаг тул тогтмол хяналтыг эхэнд тавьдаг нь элбэг. Харин эдэд хорт хавдар үлдсэн эсвэл эрсдэлт хүчин зүйл өндөр бол туслах эмчилгээ санал болгож болно. Эцэст нь анхны үе шат, тунгалагийн зангилаанд тархсан түүх, эдийн шинжилгээний хариу, биомаркер (biomarker) зэрэг хувь хүний нөхцөлөөс шалтгаалан хариулт өөр байдаг тул 'бусад хүн хийлгэсэн' гэдэг нь танд тохирсон эмчилгээ гэсэн үг биш.

Тиймээс цус, хавдар судлалын (hematology-oncology) үзлэгт асуухыг хүссэн зүйлээ эмхэтгэн хамт асуух нь зүйтэй. Жишээ нь "миний нөхцөлд (бүрэн хариу) туслах дархлааны эмчилгээний ашгийг дэмжсэн нотолгоо байгаа эсэх", "одоо эмчилгээний оронд хяналт хийх нь стандарт эсэх", "NGS буюу биомаркерын шинжилгээ ирээдүйн эмчилгээний сонголтод хэрхэн ашиглагдах", "хэрэв санал болговол даатгал/төлбөр болон гаж нөлөө ямар байх" зэргийг асууж болно. Түгшүүртэй сэтгэлийг тань бүрэн ойлгож байгаа ч 'илүү их эмчилгээ' нь үргэлж 'илүү сайн үр дүн' гэсэн үг биш гэдгийг санах нь чухал.

Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд тодорхой өвчтөний оношлогоо, эмчилгээг орлохгүй. Эмчилгээний талаарх аливаа шийдвэрийг заавал өөрийн эмчтэйгээ зөвлөлдөж гаргана уу.