Бүдүүн гэдэсний доод хэсгийг шалгах дурангийн шинжилгээг эмч хэр гүнзгий харахаас хамааруулж өөр өөрөөр нэрлэдэг. Зөвхөн шулуун гэдэс (rectum) болон сигмоид бүдүүн гэдсийг (sigmoid colon) шалгах шинжилгээг ихэвчлэн сигмоидоскопи (sigmoidoscopy) гэдэг бол, бүдүүн гэдсийг бүхэлд нь харах шинжилгээг колоноскопи (colonoscopy) гэнэ. Шалгах хэсэг нь өөр тул гэдсийг цэвэрлэх бэлтгэл (bowel preparation) бас өөр байж болно.

Бүтэн колоноскопийн үед жижиг гэмтлийг ч алдахгүйн тулд гэдэс сайн цэвэрлэгдсэн байх шаардлагатай. Тиймээс ихэвчлэн хэдэн өдрийн өмнөөс үр, самар, бүхэл үр тариа, ширхэглэг ихтэй ногоо зэрэг үлдэгдэл ихтэй хоолыг хязгаарласан бага үлдэгдэлтэй хоолны дэглэм (low-residue diet) баримталж, шинжилгээний өмнөх өдөр тунгалаг шингэн уун, гэдэс цэвэрлэх туулгах эм (laxative) хуваан уудаг. Харин доод хэсгийг л харах шинжилгээ богино зайг хамардаг тул зарим тохиолдолд зөвхөн бургуй (enema) хийх буюу хоолны хязгаарлалт богино байж болно. Гэхдээ энэ нь эмнэлэг болон шинжилгээний зорилгоос хамаардаг тул сигмоидоскопи үргэлж хялбар гэж дүгнэж болохгүй.

Хамгийн найдвартай арга бол эмнэлгээс өгсөн тодорхой зааврыг дагах явдал юм. Хэрэв зааврын хуудсаа гээсэн бол колоноскопийн дүрмээр өөрөө таамаглахын оронд, захиалга өгсөн тасаг эсвэл дурангийн өрөөнд утсаар холбогдож, шинжилгээ хэдэн цагт болох, хэдэн өдрийн өмнөөс хоолоо тохируулах, туулгах эм эсвэл бургуй хэрэгтэй эсэхийг дахин лавлаж, хуудсаа дахин авах нь зөв. Бэлтгэл нь эмнэлгийн төлөвлөсөнтэй таарахгүй бол зураг тод гарахгүй, шинжилгээг дахин хийх шаардлага гарч болзошгүй.

Ерөнхийдөө тусална гэсэн зарчмууд бас бий. Улаан, ягаан өнгийн ундаа болон үртэй жимс нь үлдэгдэл, өнгө үлдээж харагдацыг бүрхэгдүүлж болзошгүй тул шинжилгээний өмнө хязгаарлах нь дээр. Төмрийн эм (iron supplement) болон цус шингэлэх зарим эм шинжилгээнд нөлөөлж болох тул өөрийн дураар бүү тохируул — чихрийн шижингийн эм болон байнга уудаг бусад эмийн хамт эмнэлгийн багтайгаа урьдчилан зөвлөл. Бэлтгэлийн явцад толгой эргэх буюу их зовж байвал тэвчилгүй эмнэлэгт мэдэгдээрэй.

Энэ нийтлэл нь шинжилгээний бэлтгэлийг ойлгоход зориулсан ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмчилгээг орлохгүй. Зөв бэлтгэл нь шинжилгээний төрөл, таны эрүүл мэндээс хамаардаг тул эмнэлгийнхээ бичгэн заавар болон эмнэлгийн багийнхаа зөвлөгөөг үргэлж дагаж, эргэлзсэн зүйлээ эмнэлгийн ажилтантайгаа зөвлөнө үү.