Хими эмчилгээ (chemotherapy) эхлэхэд олон хүн "эм сайн үйлчилж байвал тэмтрэгддэг хавдар багасаж, өвдөлт шууд намдаж мэдрэгддэг болов уу" гэж гайхдаг. Бие муудахыг харьцангуй хурдан анзаардаг тул сайжралтыг ч мөн адил хурдан мэдрэх байх гэж бодоход амархан. Гэвч эмчилгээ үр дүнтэй байгаа эсэхийг зөвхөн "биеийн мэдрэмжээр" дүгнэх нь хэцүү.
Хамгийн түгээмэл буруу ойлголт бол гаж нөлөө (side effect) хүнд байх тусам эм сайн үйлчилж байна гэж боддог явдал. Дотор муухайрах, ядрах, үс унах зэрэг гаж нөлөө нь эм эрүүл эсэд ч нөлөөлдгөөс болдог бөгөөд хавдар багасахтай шууд холбоогүй. Гаж нөлөө хөнгөн байгаа нь үр дүнгүй гэсэн үг биш, хүнд байгаа нь сайн үйлчилж байгаагийн шинж биш юм.
Арьсны ойролцоо тэмтрэгддэг хавдар, эсвэл яс руу тархсанаас (bone metastasis) үүдэлтэй өвдөлт зэрэг гадагшаа илрэх шинж тэмдэг эмчилгээний эхэнд мэдэгдэхүйц сайжрах нь бий. Амьсгал тайвшрах, өвдөлт багасах нь баярлууштай дохио байж болно. Гэхдээ энэ нь зөвхөн бүтэн зургийн нэг хэсэг бөгөөд биеийн гүнд байрлах голомт бидний мэдрэхгүйгээр өөрчлөгдөж байдаг.
Тиймээс эмч нар эмчилгээний хариу урвалыг "мэдрэмжээр" бус "шинжилгээгээр" баталгаажуулдаг. Ихэвчлэн хими эмчилгээний хоёр, гурван мөчлөг (cycle) тутамд CT буюу MRI зэрэг дүрс оношилгоогоор хавдрын хэмжээний өөрчлөлтийг хэмжиж, хавдрын маркер (tumor marker) болон үзлэгийн дүгнэлтийг хамт харна. Олон улсад хавдрын хэмжээний өөрчлөлтөд үндэслэн бүрэн арилалт, хэсэгчилсэн арилалт, тогтвортой байдал, даамжрал гэсэн ангиллаар хариу урвалыг үнэлэх шалгуур (RECIST) ашигладаг. Нэг удаагийн шинжилгээнээс илүү хэд хэдэн үеийн өөрчлөлтийг харьцуулах нь чухал.
Өөрчлөлтийг шууд мэдрэхгүй байгаа нь санаа зовох шалтгаан биш. Харин ч мэдэгдэхүйц шинж тэмдэггүйгээр сайхан байх нь өвчин хяналтад байгаагийн сайн дохио байж болно. Дараагийн үзлэгээр "эмчилгээний хариуг одоо яаж хянаж байгаа", "дараагийн дүрс оношилгоо хэзээ байх", "ямар шинж тэмдэг илэрвэл мэдэгдэх ёстой" зэргийг урьдчилан асуувал хүлээлтийн хугацааг илүү тайван өнгөрүүлэхэд тусална.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээллийн зорилготой бөгөөд хувь хүний оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Эмчилгээний хариу урвал болон шинжилгээний төлөвлөгөөний талаар өөрийн эмчтэйгээ заавал зөвлөлдөнө үү.