Цусны шинжилгээний хариунаас ялтасны (platelet) тоо огцом буурсныг хараад зүрх шимширсэн гэдэг хүн олон. Хими эмчилгээ хийлгэх явцад чөмөг (bone marrow) түр ядарч ялтас нь хамт буурах нь түгээмэл боловч зөвхөн тэр тоог хараад "ингэсээр гэнэт цус зогсохгүй бол яана" гэсэн санаа зовнил түрүүлдэг нь зайлшгүй. Ялтас бол шарх гарахад цусыг бүлэгнүүлж зогсоох үүрэгтэй. Энэ нь буурвал бага зэргийн цочролоос ч хөхрөлт амархан үүсч, буйл, хамраас цус харагдаж, ердийн үед юу ч биш байсан зүйлд ч цус алдалт уртасч болзошгүй. Тиймээс тоо бага байх хугацаанд өдөр тутмын өчүүхэн зуршлын хэдийг л өөрчилснөөр эрсдэлийг нэлээд бууруулж болно.
Хамгийн түрүүнд гар хүрдэг зүйл нь шүд угаах бөгөөд эндээс болгоомжилбол сайн. Хатуу сойзны үс буйлыг маажиж цус гаргахад хялбар тул зөөлөн үстэй болгож, хүчээ сулруулан зөөлөн угаа. Шүдний утас (floss) буйлыг ухах хандлагатай тул тоо ихээр буурсан үед түр амрах нь аюулгүй. Сахал хусах нь ч мөн адил. Иртэй сахлын хутганы оронд цахилгаан сахлын хутга хэрэглэвэл зүсэгдэх явдал огцом багасдаг. Хамраа хүчтэй ширтэх эсвэл хуруугаараа ухах зуршил нь хамрын цус гарах байнгын шалтгаан тул ухамсартайгаар зөөлөн, эелдэг хийх нь сайн. Юу ч биш мэт боловч ийм өчүүхэн зуршил бодсоноос их цус үүсгэдэг.
Идэх зүйл, эмэнд ч дахин нэг анхаарах хэрэгтэй. Өтгөн хатвал бие засах өрөөнд хүчээ шавхах болж, улмаар шулуун гэдэсний орчмоос цус гарч болзошгүй. Ус хангалттай уун, ногоо, жимс мэт эслэгтэй хүнс авч өтгөнийг зөөлөн байлгах нь гэнэтийн чухал. Мөн өвчин намдаах эмийн дотроос аспирин (aspirin) эсвэл ибупрофен (ibuprofen) мэт эм нь ялтасны үйл ажиллагааг бууруулж цус алдалтыг улам ихэсгэж болзошгүй. Толгой өвдөж эсвэл халуурлаа гээд эмийн саванд байсныг анхааралгүй авахаасаа өмнө аль өвчин намдаах эм зүгээр болохыг эмнэлгийн багаасаа эхлэн асуухыг зөвлөж байна. Эрүүл мэндийн хүнс, бэлэн жор, цагаан гаа, гаа жодоо мэт зарим нэмэлт бэлдмэл ч цус алдалтад нөлөөлж болзошгүй тул уужбайгаа зүйл байвал шударгаар хэлээрэй.
Биеэ гэмтээхгүй орчныг ч бэлдэж тавьбал сэтгэл нэлээд амар болно. Хөл нүцгэн явж хөлөө цохих эсвэл ирмэгт мөргөх нь олонтаа тохиолддог тул гэртээ ч оймс эсвэл шааз өмсөж, хумсаа хэт богино авахгүй байх нь сайн. Хутга, хайч барих гал тогооны ажил, хүчтэй мөргөлдөх дасгал, хүнд юм гэнэт өргөх ажлыг тоо сэргэх хүртэл түр хойшлуул. Хөнгөн алхалт зэрэг нь эсрэгээр тус болдог. Хэрэв хаа нэг газар мөргөж цус алдвал сандралгүй цэвэр самбайгаар тэр хэсгийг 10 минут орчим чанга дар. Ихэнхдээ ингэж дарахад л зогсдог.
Гэсэн ч хэдэн дохиог зүгээр өнгөрөөж болохгүй. Хамрын цус эсвэл буйлны цус алдалт удаан дарсан ч зогсохгүй байх, цус бөөлжих эсвэл өтгөн, шээснээс улаавтар эсвэл хар өнгө харагдах, гэмтээгүй атлаа бүх биед цэг мэт жижиг улаан толбо тусч эсвэл хөхрөлт олшрох, мөн гэнэт толгой хүчтэй өвдөж толгой эргэх эсвэл яриа эргэлзэх үед нэн даруй эмнэлэгт холбогдох ёстой. Тархи доторх цус алдалт мэт аюултай дохио байж болзошгүй. Ердийн үед өөрийн ялтасны тоо хэд орчим, аль түвшнээс болгоомжлох ёстойг нэг асуун мэдэж авбал биеийн байдлаа өөрөө дүгнэхэд хамаагүй хялбар болдог.
Тоо бага байх үе ихэнхдээ түр зуурынх бөгөөд чөмөг сэргэвэл дахин дээшилдэг тохиолдол олон тул хэт айх хэрэггүй. Гэхдээ тэр хугацаанд дээр бичсэн зуршлуудыг бага зэрэг илүү анхаарвал том осолгүй өнгөрч болно. Энд бичсэн зүйл бол ердийн зөвлөмж л болохоор, өөрийн тоо, эмчилгээний нөхцөлд тохирох шийдвэрийг заавал эмчлэгч багтайгаа зөвлөлдөн тогтоохыг хүсье.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий эмнэлгийн мэдээллийг ойлгомжтой хүргэх зорилготой бөгөөд хувь хүний оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Тодорхой шийдвэрийг заавал өөрийн эмчтэй зөвлөлдөнө үү.