Уушгины хорт хавдар оношлогдоод эмч "Дархлааны эмчилгээгээр (immunotherapy) явъя" гэж хэлэхэд, үнэнийг хэлэхэд тэр дороо энэ нь ямар утгатай болохыг бүрэн ойлгож амжихгүй. Энэ нь олон хүний төсөөлдөг, үс унаж бөөлжис хүргэдэг тэр энгийн хими эмчилгээний эмнээс (chemotherapy) огт өөр зарчмаар ажилладаг эм юм. Албан нэр нь дархлааны хяналтын цэгийн дарангуйлагч (immune checkpoint inhibitor) бөгөөд хавдрыг шууд цохих биш, харин биеийн дархлааны эс хавдрыг танин, дайрахын тулд "тоормосыг сулруулах"-тай ойролцоо ажиллагаатай. Хавдрын эс дархлааны эсний өмнө "Би дайсан биш шүү" гэж хуурдаг дохиог асаадаг бөгөөд энэ эм тэр заль мэхийг хаадаг гэж бодвол ойролцоогоор зөв болно.
Тиймээс тодорхой давуу талтай. Сайн тохирсон хүнд нь үр нөлөө нь нэлээд удаан үргэлжилдэг тохиолдол байдаг ба энгийн хими эмчилгээ шиг өдөр бүр бүх тэнхээгээ алдах маягийн гаж нөлөө харьцангуй бага байдаг. Гэхдээ энд олон хүн андуурдаг нэг зүйл бий. Дархлааны эмчилгээ хэн бүхэнд адил үр нөлөөтэй эм биш. Ихэвчлэн эмчилгээний өмнө эд эсийн шинжилгээгээр (biopsy) PD-L1 гэдэг үзүүлэлтийг харах буюу генийн мутацийн шинжилгээг хамт хийдэг. Энэ үзүүлэлтээс хамаараад дангаар нь хэрэглэх үү, эсвэл одоо байгаа хими эмчилгээтэй хавсруулах уу гэдэг нь шийдэгддэг. Шинжилгээний хариуг хүлээх хугацаа хамгийн залхуутай мэдрэгддэг ч энэ нь эм сонгох үйл явц учраас алгасч болохгүй алхам гэж ойлгох хэрэгтэй.
Гаж нөлөөний тухай орхиж болохгүй. Дархлааг сэрээдэг эм учраас, сэрсэн дархлаа заримдаа эрүүл эрхтэнг хүртэл цохидог. Бамбай булчирхай эвдэрч, хэт даардаг буюу илүү ядрах болох, арьс загатнаж, тууралт гарах нь бий. Суулгалт зогсохгүй байх, ховор тохиолдолд уушги болон элэгэнд үрэвсэл үүсэх нь бас бий. Ийм урвал нь эм тариулсны дараа шууд биш, харин хэдэн долоо хоног, заримдаа хэдэн сарын дараа аяндаа гарч ирэх нь илүү төвөгтэй болгодог. Тиймээс "Зүгээр л биеийн байдал муудаж байна л даа" гэж орхихгүй, өдөр тутмаас өөр өөрчлөлтийг тэмдэглэж аваад үзлэгийн үеэр эмчид хэлэх зуршил чухал.
Эмчилгээ хийлгэх явцад дүрс оношлогооны шинжилгээнд (imaging) хавдар хэсэг зуур томорсон мэт харагдах үе байдаг. Дархлааны эс хавдар руу цугларснаас болж түр зуур хавагнаж харагддаг бөгөөд бодит байдал дээр муудаагүй тохиолдол нэлээд байдаг. Эсрэгээр эм үнэхээр тохирохгүй байгаа нөхцөлөөс ялгах шаардлагатай учраас энэ нь өвчтөн ганцаараа дүгнэх асуудал биш, эмнэлгийн ажилтнууд хяналт тавьж харах ёстой зүйл. Сэтгэл яаран нэг хоёр удаагийн шинжилгээний хариугаар баярлаж гуниглах амархан ч энэ эм нь ерөнхий чиг хандлагыг хараад явдаг эмчилгээ гэдгийг урьдчилан мэдэж авбал сэтгэл нэлээд тайван болно.
Дахиад нэг зүйл, хэрэв та өмнө нь чонон яр (rheumatoid arthritis), бамбай булчирхайн өвчин, эсвэл үрэвсэлт гэдэсний өвчин (inflammatory bowel disease) зэрэг аутоиммун (autoimmune) өвчний түүхтэй байсан бол түүнийгээ эхэндээ заавал бүгдийг хэлэх нь чухал. Дархлааг идэвхжүүлдэг эмчилгээ учраас одоо байгаа аутоиммун өвчин хамт сэрэх боломжтой. Хэрэглэж буй биологийн идэвхт нэмэлт (supplement), стероид (steroid), эсвэл уламжлалт эмийг (herbal medicine) нуух шаардлагагүй, бүгдийг хуваалцъя. Мэдээлэл их байх тусам эмнэлгийн ажилтнууд аюулын дохиог хурдан барьж авна.
Энд бичсэн зүйл бол зөвхөн ерөнхий зураглал бөгөөд хүн бүрийн уушгины хорт хавдрын төрөл, биеийн байдал бүгд өөр өөр. Эцэст нь өөрийн тохиолдолд яаж явах нь зөв болох нь өөрөө үзлэгт орж байж эмчтэйгээ хамтран тааруулах нь зөв хариулт.
Анхааруулга: Энэхүү нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээллийн зорилготой бөгөөд мэргэжлийн эмчийн зөвлөгөө буюу оношийг орлохгүй. Эмчилгээтэй холбоотой шийдвэрийг үргэлж өөрийн эмчтэйгээ зөвлөлдөж гаргах хэрэгтэй.