Цусны шинжилгээний хариугаа гартаа авмагц англи товчлол, тоо дүүрэн байх тул хаанаас эхэлж үзэхээ ч мэдэхгүй болдог. Гэхдээ цусыг өөрийг нь шууд харж буй гурван мөр бий: цагаан эс (WBC), ялтас буюу тромбоцит (PLT), гемоглобин (Hb). Нэрийг нь сонссон ч "миний тоо хэвийн үү" гэдгийг тогтоох гэхээр толгой эргэдэг. Үнэндээ зөвхөн энэ гурвыг л ойлгоод авбал хариуны тал хувийг уншиж чадна.
Цагаан эс (WBC) шинжилгээний хуудсанд ихэвчлэн WBC гэж бичигдэнэ. Энэ нь биеийг хамгаалах "хамгаалалтын анги" шиг зүйл тул хаа нэгтээ үрэвсэл үүсэх, нян орвол тоо нь огцом нэмэгддэг. Эсрэгээрээ хэт буурвал халдвараас сэргийлэх "цэрэг" дутагдаж байна гэсэн үг тул болгоомжлох хэрэгтэй. Нэгжийг нь ихэвчлэн мянгаар (×10³/µL) бичдэг бөгөөд насанд хүрэгчдэд ойролцоогоор 4,000-10,000 хооронд байвал энгийн хэмжээ гэж үздэг. Ханиад намжих үед бага зэрэг өндөр гарах нь түгээмэл бөгөөд хавдар эсэргүүцэх эмчилгээ (химитерапи) хийлгэж буй хүмүүст энэ тоо ёроол хүрэх үе байдаг тул илүү анхаарч хардаг.
Ялтас буюу тромбоцит (PLT) нь цус гарах үед шархыг бөглөж бүлэгнүүлдэг жижиг хэсгүүд юм. Тохиромжтой хэмжээ нь ихэвчлэн 150,000-450,000 орчим. Энэ нь дутвал юу ч биш зүйлээс хялбар хөхрөх, буйлнаас цус тогтохгүй байх, эсвэл хамраас байнга цус гарах зэрэг шинж илэрдэг. Тоо нь бага зэрэг доогуур гарсан болгон аюултай гэсэн үг биш ч, биед шалтгаангүй цэгэн цус харвалт (цусан толбо) илэрвэл анхаарахгүй өнгөрөөж болохгүй. Эсрэгээрээ хэт өндөр байвал цусны бүлэн (тромб) зэрэг өөр асуудлыг шалгах шаардлагатай.
Гемоглобин (Hb эсвэл Hgb) нь улаан эсийн дотор хүчилтөрөгч зөөдөг гол бүрэлдэхүүн. Энэ тоо буурвал бидний түгээмэл хэлдэг цус багадалт (анеми) болно. Шат өгсөхөд л амьсгаадах, нүүр цайвар шарга өнгөтэй болох, шалтгаангүй ядрах зэрэг шинж илэрвэл нэг хармаар. Эрэгтэйчүүдэд ойролцоогоор 13-17 g/dL, эмэгтэйчүүдэд 12-16 g/dL орчмыг жишиг болгодог боловч лаборатори бүр хэвийн хэмжээгээ бага зэрэг өөрөөр тэмдэглэдэг тул хариуныхаа хажууд бичсэн тухайн эмнэлгийн жишиг утгыг хамт үзэх хэрэгтэй.
Энд нэг зүйлийг сануулмаар байна: ганц тоо хэвийн хэмжээнээс бага зэрэг хазайсан болгонд айх шаардлагагүй. Тухайн өдрийн биеийн байдал, ус-давсны төлөв, цус авсан цаг зэргээс хамаарч утга бага зэрэг хэлбэлздэг. Жинхэнэ утга учиртай нь нэг удаагийн цэг биш, харин хандлага юм. Өмнөхөөсөө тогтмол буурч байна уу, гурван мөр зэрэг доошилж байна уу — ийм хэв маягийг эмч нар нэгтгэн хардаг. Тиймээс хариугаа хаяхгүй, нэг дор хадгалж байвал дараагийн үзлэгийн үед харьцуулах материал болж нэлээд хэрэг болдог.
Хэрэв та хавдар эсэргүүцэх (химитерапи) эсвэл цустай холбоотой эмчилгээ хийлгэж байгаа бол энэ гурван мөр бараг өдрийн тэмдэглэл шиг өөрчлөгддөг. Эдгэрэлтийн үед дахин дээшилж байгааг ажиглах нэгэн төрлийн сонирхол (?) ч бий, харин хэт буурсан өдөр хүн ихтэй газраас зайлсхийхийг зөвлөдөг. Эцэст нь өөрийн тооны утгыг өөрийн нөхцөл байдлын дотор тайлбарлах учиртай гэсэн үг.
Энэ нийтлэл нь шинжилгээний хариуг арай айдасгүй харахад туслах лавлагаа төдий бөгөөд миний тоо юу гэсэн үг болохыг хариуг чинь шууд харж буй эмчээсээ асуух нь хамгийн зөв.