Толгой, хүзүүний хэсэгт туяа эмчилгээ (radiation therapy) хийлгэж байх явцад нэг мөчид амны дотор халуу оргиж эхэлдэг. Эхэндээ бага зэрэг шархлаа мэт боловч эмчилгээний 2-3 дахь долоо хоног болоход хэл, буйл, хацрын дотор тал улайж хавдаад, нэг хүүхэн шүлсээ залгихад хүртэл өвддөг болно. Энэ нь туяа эмчилгээний улмаас үүсэх амны салст бүрхүүлийн үрэвсэл (oral mucositis) юм. Салст бүрхүүлийн эс туяанд мэдрэг хариу үзүүлж, шархлаад хуурдаг тул энэ нь огтхон ч таны залхуугаас болж үүсдэггүй. Гэхдээ энэ үеийг хэрхэн арчилснаас өвдөлтийн хэмжээ, эдгэрэх хурд нэлээд их хамаардаг.
Хамгийн түрүүнд анхаарах зүйл бол амаа цочроохгүй байх явдал. Халуун, халуун ногоотой, давслаг хоол, исгэлэн жимсний шүүс, хийжүүлсэн ундаа, ширүүн хуурай талх зэрэг нь эрүүл аманд ч цочроох зүйл боловч шархлаатай салст бүрхүүлд хутганы ир мэт мэдрэгддэг. Бүлээн, зөөлөн хоолыг голчлон идэх боловч хэт бага идэж бие султрах нь илүү том асуудал тул будаа, зөөлөн өндөгний хайруул (steamed egg), нухсан тофу, цөцгийтэй шингэн будаанд уураг (protein) хольж нэмэх зэргээр ч калориа хангах хэрэгтэй. Архи, тамхи нь хэлэлгүй эдгэрэлтийг удаашруулдаг гол гэмт этгээд юм.
Амны эрүүл ахуйг өвдөж байна гэж орхивол эсрэгээрээ улам дордоно. Шархлаатай салст бүрхүүлд нянгийн (bacteria) суурьшвал үрэвсэл хүндэрч, мөөгөнцрийн халдвар (fungal infection) хүртэл нэмж тохиолдоход амар. Зөөлөн ширтэй сойзоор зөөлхөн цэвэрлэж, согтууруулах бодис (alcohol) агуулсан худалдаанд байдаг зайлгуур нь хатуу мэдрэгдэж улам өвддөг тул зайлсхий. Үүний оронд бүлээн нэг аяга усанд хагас халбага давс, бага зэрэг хүнсний сод (baking soda) хольж, өдөрт хэд хэдэн удаа амаа зайлбал цочроохгүйгээр цэвэр байлгахад тусална. Үнэхээр хийж үзвэл ялгаа нь мэдрэгддэг.
Хэрэв өвдөлт хоол идэхэд саад болохуйц байвал тэвчилгүй эмч мэргэжилтэндээ хэлэх нь зөв. Салст бүрхүүлийг бүрхэх зайлгуур, хооллохын өмнө хэрэглэх хэсэг газрын мэдээ алдуулах (local anesthetic) бэлдмэл, шаардлагатай бол уух өвдөлт намдаах эм хүртэл шат дараалан зохицуулж өгдөг. Өвдөлтийг учиргүй тэвчсээр хоол идэж чадахгүй болж, улмаар жин буурч, эмчилгээний хуваариа хүртэл нөлөөлдөг муу мөчлөг үүсдэг. Шүлс хатах амны хуурайшилт (dry mouth) хамт ирэхэд амар тул усыг байнга бага багаар амандаа агуулж, элсэн чихэргүй бохь эсвэл хиймэл шүлсний (artificial saliva) бүтээгдэхүүн ашиглавал нэлээд хөнгөн болно.
Аз болоход туяа эмчилгээний амны салст бүрхүүлийн үрэвсэл (oral mucositis) ихэвчлэн эмчилгээ дууссанаас хойш 2-4 долоо хоногийн дараа салст бүрхүүл аажмаар эдгэрэн сайжирдаг. Тэр давааг давах хугацаанд өвдөлтийг ганцаараа дааж тэвчиж болохгүй. Хэрэв халуурах, аманд цагаан бүрхүүл тогтох, өвдөлт гэнэт хүндэрвэл халдварын (infection) шинж тэмдэг байж болзошгүй тул түргэн мэдэгдэх хэрэгтэй. Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий өдөр тутмын арчилгааны лавлагаа бөгөөд эмийн хэрэглээ эсвэл шинж тэмдгийн өөрчлөлтийг заавал эмчлэгч эмч мэргэжилтэнтэйгээ зөвлөлдөж шийднэ үү.