'Эдгэрсэн' гэдэг үгийг сонсоход одоо бүх юм дууссан гэж бодсон. Гэтэл эмнэлгийн баг эмчилгээ дууссаны дараа ч удаан хугацаанд тогтмол үзүүлэх хэрэгтэй гэв. Эхэндээ гайхсан. Хавдар арилчихсан атал яагаад үргэлжлүүлэн эмнэлэгт ирэх ёстой юм бэ? Хожим нь ойлгоход хорт хавдрын эмчилгээ дуусгасан хүүхдэд 'хавдар дахихгүй юу' гэдгээс өөр түвшний даалгавар үлддэг байж. Тэр нь хожуу хүндрэл гэж нэрлэдэг, цаг хугацаа өнгөрч байж л аажмаар илэрдэг нөлөөнүүд юм.
Гол нь хүүхэд 'ургаж буй' гэдэгт оршино. Насанд хүрэгчдээс ялгаатай нь хүүхдийн бие эмчилгээний явцад ч, дууссаны дараа ч үргэлжлэн ургадаг. Тиймээс хими эмчилгээ юм уу туяа тэр дороо мэдэгдэхгүй ч, хэдэн жилийн дараа өндөр нь үе тэнгийнхээ хэрээр ургахгүй, эсвэл бэлгийн бойжилт хэт эрт юм уу хожуу ирэх байдлаар хожуу илэрч болно. Ийм өөрчлөлт аажмаар ирдэг тул эцэг эх ч анзааралгүй өнгөрөхөд амар учраас үе үе өндөр, жин, хөгжлийн үе шатыг хэмжиж урсгалыг нь ажиглодаг.
Даавар үйлдвэрлэдэг эрхтэн эмчилгээний нөлөөнд автвал өсөлтийн даавар буюу бамбай булчирхайн үйл ажиллагаа буурч болно. Аз болоход эдгээрийг шинжилгээгээр баталбал нөхөж өгөх арга бий. Тиймээс бүрхэг 'жижигхэн юм даа' гээд өнгөрөхөөс илүүтэй, тогтоосон үед цусны шинжилгээ, өсөлтийн муруйг хамт хараад шаардлагатай бол дотоод шүүрлийн эмчтэй холбогддог. Эрт илрүүлэх тусам туслах боломж их.
Зүрх, сонсгол ч анхаардаг хэсэг. Зарим хими эмийн бодис цаг хугацаа өнгөрсний дараа зүрхний үйл ажиллагаанд ачаалал өгч болзошгүй тул шинж тэмдэггүй ч тогтмол зүрхийг шалгадаг. Цагаан алтны (platinum) бүлгийн эм, зарим эмчилгээ өндөр давтамжийн сонсголд нөлөөлж болох тул сонсголын шинжилгээ ч хийдэг. Суралцах, анхаарлаа төвлөрүүлэх чадвар ч — ялангуяа тархи юм уу толгойн хэсэгт эмчилгээ авсан хүүхдэд — анги ахих тусам бэрхшээл илэрч болох тул шаардлагатай бол суралцахуйн үнэлгээ, дэмжлэгийг эрт холбох нь зүйтэй.
Эцэг эхийн асуухад хамгийн хэцүү сэдвийн нэг бол үргэлжлүүлэн үр хүүхэдтэй болох чадвар (үргүйдэл). Зарим эмчилгээ хожим хүүхэдтэй болох чадварт нөлөөлж болзошгүй бөгөөд бэлгийн бойжилтыг даван өнгөрөхдөө шалгах шаардлагатай тохиолдол бий. Мөн маш ховор боловч өнгөрсөн эмчилгээтэй холбоотой хоёрдогч хавдрын магадлалаас болж эрсдэлтэй хэсгийг тогтоосон хуваариар хянадаг. Аймшигтай сонсогдож болох ч энэ бүхэн 'урьдчилан мэдэж эрт хариу үзүүлэх' зорилготой шалгалт гэдэг нь чухал.
Тиймээс урт хугацааны хяналт (long-term follow-up) бол төгсгөлгүй шинжилгээ биш, харин хүүхэд эрүүл саруул ургахыг хамгаалах хамгаалалтын тор юм. Хүүхдийн авсан эмчилгээний бичлэг — ямар эмийг хэр их, хаана туяа хэрэглэснийг — нэг хуудсан дээр эмхэтгэж авч явбал хожим аль эмнэлэгт очсон ч юуг шалгахыг хурдан хуваалцаж чадна. Эдгэрэл нь төгсгөл биш, харин хүүхэд сайн өсөж торнидог урт түүхийн шинэ эхлэл юм.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл хүргэх зорилготой бөгөөд хувь хүний оношилгоо, жорыг орлохгүй. Хүүхдийн тань авсан эмчилгээнээс хамаарч шаардлагатай хяналтын зүйл, давтамж өөр байдаг тул тодорхой төлөвлөгөөг заавал өөрийн эмчтэй зөвлөлдөнө үү.