Ходоодны хавдрын улмаас ходоодны ихэнх хэсгийг авсны дараа хийгддэг туслах хими эмчилгээ (adjuvant chemotherapy) нь харагдаж байгаа хавдрыг багасгах зорилготой биш юм. Энэ нь мэс засал болон шинжилгээгээр илрээгүй үлдэгдэл хавдрын эсээс болж дахилт (recurrence) үүсэх магадлалыг бууруулах зорилготой. Тиймээс ашиг тус нь хэдэн жилийн дараах эрсдэлийн хувиар тайлбарлагддаг ч, ачаалал нь өнөөдөр шууд мэдрэгддэг. Эмчилгээний дунд үед өвчтөн болон гэр бүл нь үргэлжлүүлэх нь зөв үү гэсэн асуултын өмнө зогсох шалтгаан энд байдаг.

Эхлээд салгаж ойлгох зүйл бол жин хасагдаж, хоол идэж чадахгүй байгаа нь зөвхөн хими эмчилгээнээс болоогүй байж болно гэдэг. Ходоодны ихэнх хэсгийг авсны дараа нэг дор багтаах хоолны хэмжээ эрс багасдаг ба хоол нарийн гэдэс рүү хурдан шилжсэнээс хөлрөх, толгой эргэх, гэдэс базлах, суулгах зэрэг демпинг хам шинж (dumping syndrome) илэрч болно. Түргэн цатгалан мэдрэмж, тослог хоолны шингэц муудах, төмөр, В12 аминдэм, кальцийн шимэгдэлт буурах нь мөн мэс заслын өөрөө үр дагавар юм. Эхний жилд жин буурах нь ховор биш ч, богино хугацаанд огцом буурсан бол энэ нь өөрөө үнэлгээ шаардах шинж.

Хими эмчилгээний талын шалтгаанууд ч олон. Дотор муухайрах, бөөлжих, амт үнэрийн өөрчлөлт, амны салстын үрэвсэл (mucositis), суулгалт эсвэл өтгөн хатах, хумс хөндийрч унах өөрчлөлт, гар хөл мэдээрхэх захын мэдрэлийн эмгэг (peripheral neuropathy), тэр дундаа ядаргаа давхацвал хоолны хэмжээ амархан унадаг. Гаж нөлөөг ихэвчлэн зэрэглэлээр үнэлдэг бөгөөд ижил нэртэй шинж ч өдөр тутмын амьдрал боломжтой түвшин үү, эсвэл ус ч уухад хэцүү түвшин үү гэдгээс хамааран арга барил өөр байдаг. Тиймээс гэр бүлийн сэтгэгдлийг биш, идсэн хэмжээ, жин, өдрийн тоо гэсэн тоон мэдээлэл болгож бичих нь чухал.

Гуравдугаарт, хими эмчилгээнээс үл хамааран шалгах шаардлагатай шалтгаанууд бий. Мэс заслаар холбосон хэсэг (anastomosis) нарийсах, цөсний шүүрэл сөргөх, наалдацаас болж хоол дамжих саатал үүсэх, ходоод хоосрох удаашрал, халдвар, электролитийн алдагдал, бамбай булчирхайн үйл ажиллагааны өөрчлөлт, хяналтгүй өвдөлт зэрэг нь хоолыг хаасан байж болно. Эдгээрийг дурангийн, дүрс оношилгооны болон цусны шинжилгээгээр тодруулах боломжтой бөгөөд шалтгаан нь олдвол хими эмчилгээг зогсоолгүйгээр асуудал шийдэгдэх тохиолдол бий.

Дөрөвдүгээрт, бүрэн зогсоох ба тохируулах нь өөр өөр сонголт юм. Бодит практикт бүрэн зогсоохоос өмнө тунг бууруулах, циклийг хойшлуулах, эмийн бүрдэл буюу хэрэглэх хэлбэрийг өөрчлөх, дэмжих эмчилгээг эрчимжүүлэх зэрэг завсрын алхмуудыг эхлээд авч үздэг. Бөөлжис намдаах эмийг солих, хоолны дуршил, шингэц дэмжих эм, тэжээлийн дэмжлэгийн багийн зөвлөгөө, амаар уух тэжээлийн нэмэлт, шаардлагатай үед судсаар шингэн эсвэл гэдсээр тэжээх (enteral nutrition), булчингийн хорогдлыг удаашруулах уураг ба хөнгөн хөдөлгөөн зэрэг хамт тохируулагддаг. Гэхдээ аль сонголт тохирохыг үе шат, хэрэглэж буй эм, өнөөг хүртэл авсан циклийн тоо ба бодит тун, бөөр элэгний үйл ажиллагаа, ерөнхий биеийн байдлыг хамт харж шийддэг тул эмийг өөрөө зогсоохоос илүү эмчлэгч эмчтэйгээ ярилцах нь аюулгүй.

Тавдугаарт, сэтгэл санааны талыг дутуу хэлэхгүй байх нь чухал. Амьдрах хүсэл алдарсан мэт харагдвал, эсвэл үхмээр байна гэж хэлбэл тэр үгийг зөөлрүүлэлгүй, сонссон хэвээр нь эмнэлгийн ажилтанд дамжуулах нь дээр. Хавдрын эмчилгээний үеийн сэтгэл гутрал (depression) ба түгшүүр түгээмэл бөгөөд эмчлэгддэг ба хоолны дуршил буурах, тэнхээгүй байх нь сэтгэл гутралын шинж ч байж болно. Сэтгэцийн эмчийн зөвлөгөө эсвэл паллиатив тусламж (palliative care) нь эмчилгээнээс татгалзаж байгаа хэрэг биш, шинж тэмдгийн хяналт ба амьдралын чанарыг хамтад нь авч үзэх зорилготой бөгөөд хими эмчилгээ авч байх үед ч холбогдох боломжтой.

Зургаадугаарт, өвчтөн ганцаараа амьдардаг бол асаргааны нөхцөл нь эмчилгээг үргэлжлүүлж чадах эсэхийн нэг хэсэг болдог. Бага багаар олон удаа идэх ёстой хоолыг хэн бэлддэг, халуурсан эсвэл бөөлжсөн шөнө хэнд холбогдох вэ, эмнэлэг хүртэлх зам хэрхэн шийдэгдэх вэ гэдэг нь заримдаа эмийн тунтай адил чухал. Асрамжийн эмнэлгээс гадна гэрийн сувилахуй, гэрээр үзүүлэх эмнэлгийн үйлчилгээ, орон нутгийн асаргааны үйлчилгээ, эмнэлгийн нийгмийн ажилтны зөвлөгөө зэрэг сонголт байдаг тул урьдчилан асууж тодруулах нь сонголтын хүрээг тэлдэг.

Дараагийн үзлэгийн өмнө бэлдэх дараалал: нэгд, ижил жингийн хэмжүүрээр ижил нөхцөлд хэмжсэн долоо хоног тутмын жин ба мэс заслын өмнөх жин. Хоёрт, өдөрт хэдэн удаа идсэн, нэг удаад хэр хэмжээ идэж чадсан, хэр их шингэн уусан. Гуравт, шинж тэмдгийн тэмдэглэл буюу тухайн шинж хэзээ эхэлж хэдэн хоносон. Дөрөвт, өнөөг хүртэл авсан циклийн тоо ба тун бууруулсан эсвэл хойшлуулсан эсэх. Тавд, өвчтөн өөрөө юу хүсэж байгаа, ямар хэмжээг тэсвэрлэж чадахаа хэлж байгаа. Зургаад, асуултын жагсаалт: эмчилгээг бүрэн дуусгавал дахилтын эрсдэл хэр буурах төлөвтэй вэ, тунг бууруулах эсвэл хойшлуулбал үр дүн хэрхэн өөрчлөгдөх вэ, зогсоовол хяналтын төлөвлөгөө ямар байх ба дахин эхлүүлэх боломж бий эсэх. Мөн 38 градусаас дээш халуурах, өдрийн турш шингэн уужчадахгүй байх, давтан бөөлжих, хар өтгөн гарах эсвэл цус бөөлжих, хүчтэй толгой эргэх нь товлосон өдрийг хүлээлгүй яаралтай эмнэлэгт холбогдох шинж тэмдэг юм.

Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмчийн үзлэг, оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Хими эмчилгээг үргэлжлүүлэх, тунг бууруулах эсвэл зогсоох аливаа шийдвэрийг эмчлэгч эмч, эмнэлгийн багтайгаа заавал зөвлөлдөж гаргана уу.