Эрт өглөө форум дээр богинохон мэндчилгээ гарч ирдэг. Тэнд ямар ч эмнэлгийн мэдээлэл байхгүй ч зарим хүн түүнийг уншсаны дараа л өдрөө эхлүүлж чаддаг. Хорт хавдрын эмчилгээний явцад өвчтөнүүдийн онлайн бүлэг ихэвчлэн яг ийм үүрэг гүйцэтгэдэг: гурван минутын үзлэгийн дотор асууж амжаагүй зүйл, гэр бүлээ санаа зовохоос эмээж хэлээгүй үг, ижил эм хэрэглэж буй хүн л мэдэх мэдрэмжүүд энд солилцогддог.
Ижил туршлагатай хүмүүсийн хооронд солилцогддог дэмжлэгийг анагаах ухаанд үе тэнгийн дэмжлэг (peer support) гэж нэрлэдэг. Судалгаанууд ийм харилцаа ганцаардал, түгшүүрийг бууруулж, амьдралын чанарыг (quality of life) хамгаалахад тусалж болохыг харуулдаг. Харин сэтгэлийн хандлага буюу бүлгийн үйл ажиллагаа өөрөө хавдрын явц, амьдрах хугацааг өөрчилдөг гэсэн нотолгоо тодорхойгүй хэвээр байна. Энэ ялгаа чухал. "Эерэг бод, тэгвэл эдгэрнэ" гэсэн үг дэм болдог ч шинжилгээний хариу муудсан үед "би хангалттай хичээгээгүй" гэсэн буруутгал болж эргэж ирдэг. Сэтгэлээ барих нь эмчилгээг тэсэх хүч болохоос эмчилгээг орлодоггүй.
Ийм орчинд гэмтэх хоёр том зам байдаг. Нэгдүгээрт мэдээлэл. Нэг хүнд тохирсон арга бүгдэд тохирохгүй. Ижил нэртэй хавдар ч гэсэн үе шат, эсийн бүтэц, генийн өөрчлөлт (mutation), нас, хавсарсан өвчин, бөөр, элэгний үйл ажиллагаанаас хамаарч хэрэглэж болох эм, тун өөр байна. "Үүнийг уусны дараа үзүүлэлт буурсан" гэсэн бичлэг эхлэлийн цэг болж болох ч дүгнэлт болж чадахгүй. Ялангуяа батлагдаагүй нэмэлт эмчилгээ, өндөр тунгийн нэмэлт бэлдмэл, шүүс, ханд худалдаа руу хөтөлдөг бичлэгүүд эмчилгээний эмтэй зөрчилдөх, элэгэнд ачаалал өгөх эрсдэлтэй тул хэрэглэхийн өмнө эмч, эм зүйчээсээ заавал асуух нь аюулгүй.
Хоёрдугаарт сэтгэл санаа. Ойролцоо хугацаанд оношлогдсон хүний хариу надаас сайн байвал шалтгаангүй тэвдэж, эсрэгээр хэн нэгний эмгэнэлт мэдээ гарвал өөрийн ирээдүй мэт уншигддаг. Шөнөжин бичлэг гүйлгэж унтаа алдах өдөр олширвол бүлэг нь тайтгарал биш, түгшүүрийн суваг болж хувирдаг. Ийм үед "муу газар тул таслах хэрэгтэй" гэхээсээ илүү ашиглах арга барилаа өөрчлөх нь бодитой.
Бага гэмтэж, удаан ашиглахад дараах зүйлс тусална. Үзэх цагаа тогтоож, унтахын өмнөх нэг цагийг зайлсхийх. Сэтгэлийг тогтворгүй болгодог хэсгийн мэдэгдлийг түр унтраах. Олж авсан мэдээллийг шууд хэрэгжүүлэлгүй "хэний туршлага вэ / миний нөхцөл үнэхээр адилхан уу / миний эмч юу гэж хэлж байна вэ" гэсэн гурван шүүлтүүрээр нэвтрүүлж, дараагийн үзлэгт тэмдэглэл болгон авч очих. Бүтэн нэр, эмнэлэг, тасаг, холбоо барих мэдээлэл, шинжилгээний хуудасны зураг зэрэг хувь хүнийг таниулах мэдээллийг нээлттэй бичихээс зайлсхийж, хувийн зурвасаар ирэх мөнгөний гүйлгээ, эм солилцох санал болгоход хариу өгөхгүй байх нь зөв.
Онлайн бүлэг нөхөж чадахгүй хэсгийг албан ёсны үйлчилгээ хариуцдаг. Ихэнх хавдрын эмнэлэгт нийгмийн ажилтны баг, зөвлөгөө өгөх сувилагч байдаг бөгөөд санхүүгийн дэмжлэг, асаргааны нөөц, эмчилгээний хуваарийг хамт харж өгдөг. Сэтгэл удаан хугацаагаар хүнд байвал сэтгэцийн эмч, эсвэл сэтгэл зүй-онкологи (psycho-oncology) зөвлөгөөнд холбогдож болно. Тусламж эрэх нь сул дорой байдал биш, эмчилгээний нэг хэсэг юм.
Дараах шинж илэрвэл форум биш, хүн рүү хандах нь дээр: сэтгэл гутрал (depression) буюу ямар ч мэдрэмж төрөхгүй байдал хоёр долоо хоногоос удаан үргэлжлэх, нойр, хоол эвдэрч жин тасралтгүй буурах, өмнө нь хийдэг байсан ажил, хүмүүсээс зайлсхийх, амьдрахыг хүсэхгүй байх бодол төрөх. Сүүлийн тохиолдолд хойшлуулалгүй эмч, эсвэл ойрын хүндээ хэлж, яаралтай гэж мэдэрвэл яаралтай тусламжийн үйлчилгээг ашиглана уу.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий эрүүл мэндийн мэдээлэл бөгөөд хувь хүний онош, эмчилгээг орлохгүй. Эм, нэмэлт бэлдмэл, амьдралын хэв маягийн өөрчлөлтийг эмчлэгч эмчтэйгээ заавал зөвлөлдөж шийднэ үү.