Хорт хавдрын мэс засал, хими эмчилгээ (chemotherapy) дуусаад хэдэн жил өнгөрсний дараа урт хугацаанд эрүүл байгаа олон хүн 'Одоо гэрийнхээ ойролцоо шинжилгээ хийлгэж болно' гэсэн үг сонсдог. Энэ нь баярламаар мэдээ боловч сэтгэлийг эргэлзүүлдэг. Удаан хугацаанд таныг хянаж байсан эмнэлгээс салах нь аюулгүйн тор тавьсныг алдах мэт санагддаг.
Эхлээд ойлгоход тустай зүйл бол хугацаа өнгөрөх тусам хяналтын (follow-up) зорилго, давтамж аажмаар өөрчлөгддөг явдал юм. Эмчилгээний дараах эхний хэдэн жилд өвчин дахихыг нягт ажиглахын тулд хэдэн сар тутам үзлэг, шинжилгээ хийдэг. Харин ямар нэг асуудалгүйгээр хэдэн жил өнгөрвөл үзлэгийн зай 6 сар буюу 1 жил болж уртсан, шалгах зүйлс ч хялбар болдог. 'Жилд нэг удаа' гэдэг нь байдал тогтворжсоны шинж юм.
Тэгвэл эдгээр шинжилгээг заавал анхны том эмнэлэгт хийлгэх ёстой юу? Цусны шинжилгээ, дүрс оношилгоо (CT, ultrasound) зэрэг тогтмол хяналтын шинжилгээг гэрийн ойролцоох эмнэлэгт хийлгэж болох тохиолдол олон. Хамгийн чухал нь 'хаана хийлгэсэн' биш, харин 'хэн, өмнөх бичлэгтэй харьцуулж уншиж өгөх' явдал юм. Тиймээс эмнэлгээ шилжүүлэхээр шийдвэл мэс заслын тэмдэглэл, эмгэг судлалын хариу (pathology report), хими эмчилгээний мэдээлэл, өмнөх дүрс оношилгооны хариуг хамт авч очин шинэ эмнэлэгт өгөх нь тустай.
Эмч солигдсон гэсэн мэдэгдэл авахад бүр их сандрах магадлалтай. Гэвч хяналтад үргэлжлэх зүйл бол 'нэг хүний ой санамж' биш, харин 'бичлэгт үлдсэн урсгал' юм. Өмнөх шинжилгээний үзүүлэлт, дүрсүүд эмнэлгийн бичлэгт үлддэг тул эмчилж байсан эмч солигдсон ч дараагийн эмч өмнөх байдлыг үргэлжлүүлэн харж чадна. Хүн солигдох нь эмчилгээ тасрахыг заавал хэлэхгүй.
Шилжих үү, үргэлжлүүлэн явах уу гэдгээ шийдэхдээ хэд хэдэн зүйлийг хамт жиших нь зүйтэй: эмнэлэг хүрэх зай ба зорчих ачаалал, одоо шаардлагатай шинжилгээний төрөл, тэр шинжилгээ болон уншилтыг гэрийн ойролцоо хийх боломжтой эсэх, мөн хэрэв ямар нэг сэжигтэй өөрчлөлт гарвал нэмэлт шинжилгээг хаана үргэлжлүүлэх зэрэг. 'Хол ч гэсэн танил газар илүү тайван' гэсэн сэтгэл ч хүндлэх учиртай шалтгаан юм. Ганц зөв хариу байдаггүй тул дараагийн үзлэгээр одоо дахилтын (recurrence) эрсдэл хэр байгаа, ямар шинжилгээг ямар давтамжтай үргэлжлүүлэх, орон нутгийн эмнэлэгт шилжихэд тохиромжтой эсэхийг тодорхой асуух нь зүйтэй.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд таны хувийн эмчилгээг орлохгүй. Хяналтын арга болон эмнэлэг шилжүүлэх эсэх нь хүн бүрд өөр тул заавал эмчлэгч эмчтэйгээ зөвлөлдөж шийдээрэй.