Хорт хавдрын эмчилгээний явцад тогтмол цусны шинжилгээгээр хавдрын маркер (tumor marker)-ын түвшинг хардаг. Гэвч хариуг харахад нэг маркер огцом буурч тайвшруулдаг бол нөгөө нь эсрэгээрээ өсч, сэтгэл түгшээх тохиолдол бий. Хоёр тоо өөр өөр чиглэл заах үед "эмчилгээ сайн нөлөөлж байна уу, үгүй юу" гэж эргэлзэх нь бүрэн ойлгомжтой.
Бүдүүн, шулуун гэдэсний хавдар (colorectal cancer)-т хамт хардаг түгээмэл маркер бол CEA болон CA 19-9 юм. Эдгээр нь цусан дахь тодорхой уургийн хэмжээг хэмждэг шинжилгээ бөгөөд хавдрын яг "хэмжээ" эсвэл "тоо"-г заадаггүй, харин цаг хугацааны явцын хандлагыг харах туслах үзүүлэлт юм. Тиймээс нэг удаагийн тооноос илүү, олон удаагийн шинжилгээн дэх өөрчлөлтийн чиглэл илүү чухал.
Хоёр маркер өөр өөрөөр хөдлөх бодит шалтгаан бий. CEA болон CA 19-9-ийн үүсэх зам бага зэрэг ялгаатай бөгөөд ялангуяа CA 19-9 нь хавдраас бус шалтгаанаар ч өсч болно. Цөс сайн урсаж чадахгүй тогтонги болох (цөсний зогсонги байдал, cholestasis), цөсний суваг дарагдах, элэгний янз бүрийн өөрчлөлт, үрэвсэл зэрэгт ч түвшин өсдөг. Бас зарим хүн төрөлхийн онцлогоос болж CA 19-9-ийг бараг үүсгэдэггүй тул хавдартай байсан ч түвшин нь бага хэвээр байх нь бий.
Тиймээс эмч нар нэг маркер өссөн гэдгээр шууд "муудсан" гэж үздэггүй, өөр маркерын хандлага, өвчтөний шинж тэмдэг, мөн зурган шинжилгээ (CT гэх мэт)-г хамтад нь тавьж дүгнэдэг. Жишээ нь нэг тоо тодорхой буурч, зөвхөн нөгөө нь бага зэрэг өссөн бол өссөн тал нь элэг эсвэл цөсний асуудлыг тусгасан байж болох тул "энэ удаад тэр тоог төдийлөн анхаарахгүйгээр хэдэн удаа эмчилгээ хийсний дараа CT-гээр шалгая" гэж санал болгодог.
Асран халамжлагч болон өвчтөний хувьд маркерын түвшинг он сар өдрөөр тэмдэглэж авах нь тустай. Нэг удаагийн утгад баярлаж гуниглахаас илүү, эмч тань эмчилгээний хариу урвалыг гол төлөв ямар үзүүлэлтээр хардаг, дараагийн зурган шинжилгээ хэзээ болохыг асуух нь сэтгэлээ тайвшруулахад тустай. Маркер бол бүтэн зургийн нэг хэсэг төдий бөгөөд өөрөө эмчилгээний амжилт, бүтэлгүйтлийг шийддэггүй.
Энэ бичвэр нь зөвхөн ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд хувь хүний эмчилгээг орлохгүй. Тооны тайлбар, эмчилгээний чиглэл хүн бүрт өөр тул заавал өөрийн эмчтэйгээ зөвлөлдөнө үү.