Эмчилгээний талаар хүнд яриа сонссон өдөр эмнэлгийн хаалганаас гарахаас өмнө бас нэг ажил нэмэгддэг нь бичиг баримт юм. Даатгалын нөхөн төлбөрт шаардагдах магадлагаа, өөр эмнэлэгт үзүүлэхээр авч явах шинжилгээний хариу, төрөл бүрийн дэмжлэгийн хөтөлбөрт өгөх онош тодорхойлолт. Бие сэтгэл аль аль нь ядарсан үед хол зам дахин туулна гэдэг өөрөө хүндрэл болдог. Ийм үед туслах зүйл бол эмнэлгээс авдаг бичиг баримт хэд хэдэн төрөлтэй бөгөөд төрөл бүрдээ өөр цонх, өөр хугацаа шаарддаг гэдгийг урьдчилан мэдэх явдал юм.
Үндсэндээ хоёр бүлэгт хуваавал ойлгоход хялбар. Нэгдүгээрт, аль хэдийн бэлэн байгаа бичлэгийг хуулбарлаж өгдөг материал. Эмнэлгийн түүхийн хуулбар (medical records), цусны болон эмгэг судлалын шинжилгээний хариу (pathology report), дүрс оношилгооны дүгнэлт болон дүрс агуулсан CD зэрэг үүнд багтана. Аль хэдийн байгаа мэдээлэл учраас эмч шинээр юм бичих шаардлагагүй бөгөөд ихэвчлэн бүртгэлийн хэсэг эсвэл эмнэлгийн бичиг олгох цонхонд хүсэлт гаргадаг. Хоёрдугаарт, эмч агуулгыг нь дүгнэн шинээр бичиж, гарын үсэг зурах ёстой магадлагаа (medical certificate). Онош тодорхойлолт, эмчийн дүгнэлт, хэвтэн эмчлүүлсэн тухай тодорхойлолт, ямар эмчилгээг хэзээ, хэрхэн авсныг баталсан янз бүрийн магадлагаа энд хамаарна. Энэ хоёр дахь бүлэг нь эмчийн цаг, шийдвэр шаарддаг тул хүсэлт гаргасан өдөртөө шууд гардаггүй тохиолдол олон.
Даатгалын нөхөн төлбөрт зориулсан магадлагаа нь ихэвчлэн даатгалын компанийн тогтоосон маягтаар бичигддэг. Тиймээс дараалал чухал. Эхлээд даатгалаас шаардаж буй бичгийн яг нэр, маягтыг авч, дараа нь эмнэлгийн бичиг олгох хэсэгт тухайн маягтыг өмнө нь боловсруулж байсан эсэх, аль тасаг бөглөдгийг асуувал дэмий явалт багасна. Заримдаа эмнэлгийн өөрийн маягтаар олгосон бичиг, эмнэлгийн түүхийн хуулбар, эсвэл хэрэглэсэн эмийн бүртгэлээр орлуулах боломжтой байдаг тул даатгалдаа урьдчилан лавлах нь бас нэг арга юм.
Явалтын тоог багасгах хамгийн бодитой арга бол урьдчилан утсаар холбогдох. Бичиг олгох цонхонд ярьж, бүрдүүлэх материал, төлбөр, хэдэн хоног болох, шуудангаар авах боломжтой эсэх, эмнэлгийн апп эсвэл цахим хуудсаар хүсэлт гаргаж болох эсэхийг нэг дор тодруулбал төлөвлөхөд хамаагүй хялбар болно. Сүүлийн үед зарим бичгийг цахимаар захиалж, шуудангаар авах боломж нээсэн газар нэмэгдэж байгаа ч аль бичигт хамаарах нь эмнэлэг бүрт өөр.
Өвчтөн өөрөө хөдөлж чадахгүй, гэр бүлийн хүн нь орлон хүсэлт гаргах тохиолдолд хувийн мэдээлэл хамгаалах журмын дагуу баталгаажуулалт нарийн байдаг. Ихэвчлэн өвчтөний гарын үсэг бүхий итгэмжлэл, өвчтөний иргэний үнэмлэхний хуулбар, хүсэлт гаргаж буй хүний бичиг баримт, ураг төрлийн холбоог батлах бичиг зэргийг хамт шаарддаг. Шаардлагатай материалын бүрдэл нь эмнэлэг, түүнчлэн өвчтөн хүсэл зоригоо илэрхийлэх боломжгүй зэрэг нөхцөл байдлаас хамаарч ялгаатай тул тухайн эмнэлгийн цонхонд урьдчилан лавлаж бэлдэх нь дахин явахаас сэргийлнэ. Журам төвөгтэй байгаа нь хатуу ханддагаас биш, өөр хүн таны эмнэлгийн бичлэгийг дур мэдэн авахаас хамгаалдаг хамгаалалт ч мөн юм.
Ямар ч байсан нэг удаа очих шаардлагатай бол бүгдийг нь нэг дор цуглуулах нь дээр. Шаардлагатай бичгүүдээ цаасан дээр бичиж очоод, хуулбарыг хоёр гурван хувь илүү авч байвал дараа нь дахин хүсэлт гаргах чирэгдэл багасна. Өөр эмнэлгийн санал сонсох бодолтой бол сүүлийн үеийн дүрс оношилгооны CD ба дүгнэлт, эмгэг судлалын хариу, генетик болон биомаркерын шинжилгээний хариу, хэрэглэсэн хавдрын эмийн нэр, хугацааг эмхэтгэсэн материал онцгой хэрэгтэй. Харин эмгэг судлалын шил, эд эсийн блок зээлж авах нь энгийн хуулбар олгохоос өөр журамтай, хугацаа ч илүү шаарддаг тул шаардлагатай бол тусад нь лавлах хэрэгтэй.
Заримдаа эмчийн өрөөнд бичиг баримтын яриа сайн урагшлахгүй мэт санагддаг. Богинохон амбулаторийн цагт эмчилгээний яриа, захиргааны асуудлыг зэрэг ярихад хэцүү байдаг нь үүний гол шалтгаан. Ийм үед хариуцсан сувилагч, хавдрын төвийн зөвлөгөөний цонх, бүртгэл болон магадлагаа хариуцсан хэсэг, эмнэлгийн нийгмийн ажилтны багт хуваан асуух нь илүү хурдан. Дэмжлэгийн хөтөлбөрт шаардагдах бичгийн талаар нутгийн эрүүл мэндийн төв, эрүүл мэндийн даатгалын салбар, олон нийтэд зориулсан хавдрын зөвлөгөө өгөх утаснаас ч мэдээлэл авч болно.
Эцэст нь хэлэхэд, бичиг гарахгүй байгаа асуудал болон цаашдын эмчилгээний чиглэлийг ярилцах нь өөр хоорондоо тусдаа зүйл. Үлдсэн сонголт байгаа эсэх, шинж тэмдгийг хөнгөвчлөх тусламжийг хаанаас авч болох тухай асуултыг дараагийн үзлэгээр тусад нь цаг гуйж асуух, эсвэл паллиатив тусламжийн (palliative care) зөвлөгөөний цонхоор дамжуулан үргэлжлүүлж болно. Ядарсан сэтгэлээр бүгдийг ганцаараа авч явахаас илүү, гэр бүлийн нэг хүн бичиг баримт хариуцаж, жагсаалт болон явцыг тэмдэглэж байхад ачаа мэдэгдэхүйц хөнгөрдөг.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд тодорхой өвчтөний эмчилгээг орлохгүй. Бичиг баримтын төрөл, олгох журам эмнэлэг, хөтөлбөр бүрт өөр байж болох тул нарийн зүйлээ эмчлэгч эмч болон тухайн эмнэлгийн холбогдох хэсэгт заавал тодруулна уу.