Рентген зураг, компьютер томографийн (CT) хариунд 'хоёр талын уушганд олон тооны зангилаа' гэсэн бичиглэл, тоо хамт орсон байвал өвчтөн болон гэр бүлийнхэнд эхлээд нэг л бодол төрдөг: эдгээрийг нэг нэгээр нь авч болохгүй гэж үү? Гэвч эмнэлэгт эмчилгээний төлөвлөгөө гаргахдаа эмч нар хамгийн түрүүнд 'хэдэн ширхэг байна' гэдгээс илүү 'өвчин одоо ямар шинжтэй хөдөлж байна' гэдгийг ялгадаг.
Хавдрын эс уушганд ихэвчлэн цусны урсгалаар дамжин очдог. Биеийн бүх венийн цус уушгаар нэг удаа заавал өнгөрдөг тул уушиг нь эргэлдэж яваа эсийг хамгийн түрүүнд шүүдэг эрхтэн болдог. Иймд хоёр талын уушганд тархсан олон зангилаа илрэх нь зөвхөн харагдаж буй тэр байрлалуудын асуудал биш, харин хавдрын эс цусны эргэлтэд байгаагийн шинж гэж тайлбарлагддаг. Харагдаж буй бүх зангилааг авсан ч зураг дээр хараахан илрээгүй жижиг голомтууд үлдсэн байх магадлал өндөр. Тархсан үсэрхийллийн үед хими эмчилгээ, онилсон эмчилгээ (targeted therapy) зэрэг системийн эмчилгээ (systemic therapy) гол байр суурь эзэлдгийн шалтгаан энэ юм.
Гэсэн ч зарим тохиолдолд голомтыг шууд устгах орон нутгийн эмчилгээг авч үздэг. Үүнийг ихэвчлэн цөөн тооны үсэрхийлэл (oligometastasis) гэж нэрлэдэг бөгөөд голомтын тоо цөөн, байрлал нь хүрч болохоор, бусад эрхтний өвчин хяналтад байгаа, тодорхой хугацаанд ажигласны дараа шинэ голомт үргэлжлэн үүсэхгүй байгаа тохиолдлыг хэлнэ. Ийм үед стереотактик туяа эмчилгээ (SBRT), торакоскопоор уушгины хэсэгчилсэн тайралт, радио давтамжийн аблаци (RFA) зэргийг хэлэлцэж болно. Харин олон арван голомт хоёр талд тархсан, эмчилгээний явцад ч нэмэгдсээр байвал орон нутгийн эмчилгээний ач тус хязгаарлагдаж, уушгины багтаамжийн алдагдал болон нөхөн сэргэх хугацаа гэсэн ачаалал нь хэвээр үлдэнэ.
Эмчилгээний хариу урвалыг үнэлэхэд ч тоо нь бодсон шиг чухал биш. 1 см-ээс жижиг зангилаа нь зураг авалтын нөхцөл, уншиж буй эмчээс хамаарч өөр өөрөөр тоологдож болох ба үрэвсэл, сорвиноос ялгахад хэцүү байдаг. Тиймээс эмнэлзүйд хэмжиж болохуйц хэдэн голомтыг сонгож хэмжээний өөрчлөлтийг хянахын зэрэгцээ өвчний ерөнхий ачаалал, шинж тэмдэг, жин, идэвх чадвар, цусны шинжилгээ болон хавдрын маркерын хандлагыг хамтад нь харж дүгнэдэг.
Эмчилгээний шугам (line) солигдох үед хамтад нь тодруулж болох зүйлс бий. Нэгд, биомаркер: бүдүүн гэдэсний хорт хавдарт RAS, BRAF мутаци, микросателлитийн тогтворгүй байдал (MSI-H/dMMR), HER2 амплификаци зэргээс хамаарч сонгож болох эм өөрчлөгддөг тул шинжилгээ хийгдсэн эсэхийг асуух нь зүйтэй. Хоёрт, эмнэлзүйн судалгаа (clinical trial): стандарт сонголт багасах тусам судалгаанд оролцох боломж бодит хувилбар болж чадна. Гуравт, шинж тэмдгийн хяналт ба бие бялдрын байдал — дараагийн эмчилгээг тэсвэрлэх чадвартай байх нь өөрөө сонголтыг өргөжүүлдэг нөхцөл юм.
'Ямар ч арга байсан хийхийг хүсэж байна' гэсэн сэтгэл нь удаан өвчилсөн хүнд туйлын байгалийн зүйл. Гэхдээ яарах тусам батлагдаагүй үнэтэй эмчилгээ, нэмэлт бүтээгдэхүүний санал болголтод өртөх эрсдэл нэмэгддэг. Шинэ аргын тухай сонсвол дангаараа шийдэхээсээ өмнө эмчлэгч эмчээсээ одоогийн эмтэй харилцан үйлчлэл, элэг бөөрний ачаалал, эмчилгээний хуваарьт үзүүлэх нөлөөг лавлах нь аюулгүй.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий эмнэлгийн мэдээлэл олгох зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Үе шат, генетикийн шинжилгээний хариу, өмнөх эмчилгээний хариу урвал, эрхтний үйл ажиллагаанаас хамаарч шийдвэр эрс өөр байж болох тул тодорхой асуудлаа эмчлэгч эмчтэйгээ заавал зөвлөлдөнө үү.