Бүдүүн буюу шулуун гэдэсний мэс засал хийлгэж, түр зуурын стома (ostomy) буцаан залгасны дараа ч гэдэс урьдын хэвэндээ орж тогтворжих хүртэл бодсоноос удаан хугацаа шаардагддаг. Хэдэн долоо хоног биш, хэдэн сар, заримдаа нэг хоёр жилийн турш бие засалтын давтамж, өтгөний хатуулаг, яаралтай мэдрэмж аажмаар өөрчлөгддөг. Тиймээс эдгэрснээс хойш нэлээд удсан ч "өнөөдөр юу идсэн, хэдэн удаа бие засав" гэдгээ зуршил болгон тэмдэглэдэг хүн цөөнгүй. Ийм өдөр тутмын хоол, бие засалтын тэмдэглэл бол зүгээр нэг тэмдэглэл биш, өөрийн биеийг ойлгох нэлээд хэрэгтэй хэрэгсэл болдог.
Тэмдэглэлийн нэгдүгээр ач тус нь "хэв маяг" (pattern) ажиглагдаж эхэлдэгт оршино. Тослог хоол, халуун ногоотой шөл, кофейн, архи, сүү цагаан идээ, гэнэт ихэсгэсэн эслэг (fiber) зэрэг нь хүн бүрд өөр өөрөөр нөлөөлдөг. Хэрэв тодорхой өдөр өтгөн шингэрч, гэдэс дүүрч, яаралтай бие засах шаардлага гарвал сүүлийн хэдэн өдрийн хоолны тэмдэглэлээ эргэн харж, өөрт тохирдоггүй хоолыг нэг нэгээр нь ялгаж болно. Эсрэгээрээ хугацаа өнгөрөх тусам давтамж багасаж, өтгөн тогтворжиж буйг нүдээр харах нь тодорхойгүй түгшүүрийг бууруулж, "аажмаар сайжирч байна" гэсэн итгэлийг өгдөг.
Хоёрдугаар ач тус нь эмчийн үзлэг дээрх яриаг илүү нарийвчлалтай болгодогт бий. "Сүүлийн үед бие засалт тааруу байна" гэхээс илүү, "сүүлийн 2 долоо хоногт өдөрт 3-4 удаа, шингэвтэр, ялангуяа оройн тослог хоолны дараа их байсан" гэсэн тэмдэглэл эмчид хамаагүй илүү хэрэгтэй мэдээлэл болдог. Ялангуяа шулуун гэдсийг доогуур байрлалд авсны дараа гарах бие засалтын хямрал (доод урдын тайралтын хам шинж, low anterior resection syndrome) шиг хугацаа зарцуулж ажиглах шаардлагатай асуудалд тэмдэглэл онцгой хэрэг болдог.
Тэмдэглэл энгийн байх тусмаа удаан хугацаанд хөтлөгддөг. Цаг, идсэн уусан зүйл, бие засалтын тоо, өтгөний ойролцоо хатуулаг (шингэн үү, хатуу юу), мөн хий, яаралтай мэдрэмж, гэдэс базлах, алдагдах мэдрэмж зэрэг таагүй байдлыг товч бичихэд л хангалттай. Шинэ хоол дахин турших үедээ нэг дор нэгийг, багаас нь эхэлж нэмбэл аль хоол нь шалтгаан болсныг ялгахад хялбар.
Гэвч зарим шинж тэмдгийг зөвхөн тэмдэглээд өнгөрөөх бус, эмчид нэн даруй мэдэгдэх ёстой. Өтгөнд цус холилдох буюу хар өнгөтэй гарах, гэнэт хүчтэй суулгалт үргэлжилж толгой эргэн шээс багасах (шингэн алдалт), шалтгаангүйгээр жин хасагдах, хүчтэй хэвлийн өвдөлттэй хамт гэдэс дүүрч өтгөн, хий огт гарахгүй байх (гэдэс түгжрэлийн сэжиг) зэрэг нь үүнд багтана. Эдгээр нь "өөрт тохирох хоол хайх"-ын хүрээнээс давсан хэрэг юм.
Эцэст нь, тэмдэглэл бол өөрт тусалдаг хэрэгсэл байх ёстой болохоос өөрийг чинь хазаарлах хяналтын нүд болох ёсгүй. Нэг тооноос болж өдөржин сэтгэл зовних, эсвэл тэмдэглээгүй бол түгшин тэвдэх бол харин ч тэмдэглэлээ хялбарчлах, эсвэл түр амрах нь зүйтэй. Эдгэрэлт бол шулуун зам биш, өгсөж уруудсан замтай бөгөөд сайн, муу өдрүүд ээлжлэн солигдох нь жам ёсны хэрэг.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэг, зөвлөгөөг орлохгүй. Бие засалт, хоол хүнстэй холбоотой санаа зовоосон өөрчлөлт гарвал заавал өөрийн эмчтэй зөвлөлдөнө үү.