Хорт хавдрын оношийг (cancer diagnosis) сонссоны дараа өвчин өөрөө биш, харин "мэдэхгүй байх" нь хамгийн их айдас төрүүлдэг. Цаашид юу болохыг, биед гарч буй өөрчлөлт хэвийн үү эсвэл аюултай юу гэдгийг мэдэхгүй үед айдас бодит эрсдэлээс хамаагүй том болж хувирдаг. Харин нөхцөл байдлаа зөв ойлговол тодорхойгүй байдал арилахгүй ч "даван туулж болох хэмжээ" болж багасдаг. Иймд найдвартай мэдээлэл нь өөрийгөө халамжлах нэг арга юм.
Гэхдээ мэдээлэл их байх нь үргэлж тустай гэсэн үг биш. Хайлтын хуудсанд бие биедээ зөрчилдсөн яриа, айдас төрүүлэм хамгийн муу тохиолдол, нотолгоогүй мэдэгдэл холилдож, эсрэгээрээ түгшүүрийг (anxiety) нэмэгдүүлж болно. Тиймээс "хэр их мэдэх" биш, "найдвартай мэдээллийг ялгаж чадах эсэх" нь илүү чухал.
Харьцангуй найдвартай эх сурвалжид үндэсний хорт хавдрын мэдээллийн төв болон төрийн эмнэлгийн байгууллагын бэлтгэсэн өвчтөнд зориулсан гарын авлага (patient education materials), эмнэлгээс өгдөг танилцуулга, эмч мэргэжилтэн бичсэн буюу хянасан ном зэрэг багтана. Эсрэгээр "бүрэн эдгэрэлт баталгаатай", "үүнийг л хийвэл эдгэрнэ" гэх, эсвэл тодорхой бүтээгдэхүүн худалдан авахыг ятгасан бичвэрээс болгоомжлох нь зүйтэй. Гайхалтай үр дүнг баттай мэт харуулсан, эсвэл айдас далимдуулан юм зарах гэсэн мэдээлэл ихэвчлэн сул нотолгоотой байдаг.
Эцэст нь хамгийн зөв эх сурвалж бол таныг эмчилж буй эмч нар (care team) өөрсдөө. Асуух зүйлээ урьдчилан тэмдэглэж аваад үзлэгийн үеэр асуу, тайлбарыг сонсохдоо орхигдсон зүйлийг нөхөхөд туслах хамтрагчтай очвол дээр. Сонссон зүйлээ товч тэмдэглэх нь бас тустай. "Энэ шинжилгээний хариу юу гэсэн үг вэ?", "Одоогийн үе шатанд би ямар шинж тэмдгийг анхаарах ёстой вэ?" гэх тодорхой асуултууд бүрхэг айдсыг бодитоор шийдэж болох мэдээлэл болгон хувиргадаг.
Заримдаа ганц нэр томьёог зөв ойлгосноор л сэтгэл амардаг. Жишээ нь "ремисс" (remission) гэдэг нь хавдар илрэхгүй болтлоо багассан гэсэн үг болохоос эмчилгээ дууссан гэсэн үг биш. Үүний дараа ч хяналт шинжилгээ (follow-up) үргэлжилдгийг мэдвэл дахин дахин шинжилгээ өгөхийг бүтэлгүйтэл биш, харин жам ёсны үйл явц гэж хүлээн авдаг.
Нөгөө талаас бүгдийг мэдэх нь заавал сэтгэлийг тайвшруулдаггүй. Зарим хүнд хэт нарийн мэдээлэл ачаа болдог тул өөрийн даах чадлын хэрээр л мэдэж авах нь бас нэг арга. Мэдээлэл хайх зорилго нь төгс хяналт биш, харин өнөөдрийн шийдвэрээ арай тайван гаргахад оршино.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмчийн үзлэгийг орлохгүй. Биеийн өөрчлөлт болон эмчилгээний талаарх шийдвэрийг заавал өөрийн эмчтэйгээ зөвлөлдөнө үү.