Хорт хавдрын онош (cancer) тавигдсаны дараа хүн бүр "ямар нэгэн онцгой арга" байгаа болов уу гэж хайх нь энгийн зүйл. Ном, интернэт, танилуудаас "хавдрыг ялах нууц арга" гэсэн үг олон сонсогддог. Гэвч анагаах ухааны хувьд бүх хавдрыг нэг дор эдгээх ид шидийн ганц арга гэж байдаггүй. Олон жилийн судалгаа тогтмол баталж байгаа зүйл бол илүү энгийн — бидний аль хэдийн мэддэг өдөр тутмын дадал зуршил эдгэрэлт болон дахин сэдрэх (recurrence) эрсдэлийг удирдахад тусалдаг гэдэг явдал юм.
Нотолгоо харьцангуй бат бэх хэдэн дадал бий. Тамхинаас гарах (smoking cessation) нь эмчилгээний үр дүн, хүндрэлд нөлөөлдөг хамгийн чухал хүчин зүйлсийн нэг. Хүнсний ногоо, жимс, бүхэл үрийн тариа голлосон тэнцвэртэй хооллолт, биеийн байдалдаа тохирсон тогтмол хөдөлгөөн (physical activity), хангалттай нойр, согтууруулах ундааг хязгаарлах нь ерөнхий эрүүл мэнд, амьдралын чанарт тустай гэж олон судалгаанд тэмдэглэсэн байдаг. Тогтмол үзлэгээр эрт илрүүлэх (early detection) нь эмчилгээний сонголтыг өргөжүүлэхэд чухал үүрэгтэй. Эдгээр нь "нууц" биш, харин хүн бүрийн мэдэх суурь зүйлс боловч тогтвортой мөрдөх нь хэцүү тул дахин сануулах нь зүйтэй.
Харин болгоомжлох ёстой мэдээлэл ч бий. "Ямар ч хавдрыг гаж нөлөөгүйгээр эдгээнэ", "эмнэлэг нуудаг эмчилгээ", "үүнийг л идвэл хими эмчилгээ (chemotherapy) хэрэггүй" гэх мэт хэт баттай, хэтрүүлсэн үг хэллэг, зөвхөн туршлагын яриа дээр тулгуурласан, бодит нотолгоогүй мэдэгдэл, өндөр төлбөр шаарддаг тохиолдолд онцгой анхаарах хэрэгтэй. Батлагдаагүй ардын арга, өндөр тунтай биологийн идэвхт нэмэлт (supplement) нь тус болохгүйгээс гадна хими болон туяа эмчилгээтэй харилцан үйлчилж үр дүнг нь бууруулах, элэг, бөөрөнд ачаалал өгөх эрсдэлтэй.
Шинэ хоол, нэмэлт бүтээгдэхүүн, эмчилгээ туршихаас өмнө эмчлэгч багтайгаа (care team) заавал зөвлөлдөх нь аюулгүй. "Юуг нэмэх вэ" гэдэг шиг "юуг хийхгүй байх вэ" гэдгийг хамт шийдэх нь чухал. Батлагдсан эмчилгээгээ шударгаар хийлгэж, бие махбодоо дарамтлахгүй хэмжээнд суурь дадлаа баримтлах нь гайхамшигтай нууц биш ч, яг одоо хийж чадах хамгийн бодитой арга юм.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээллийн зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэгийг орлохгүй. Өөрийн биеийн байдалд тохирсон шийдвэрийг эмчлэгч эмчтэйгээ заавал зөвлөлдөж гаргана уу.