Гэр бүлд хэн нэгэн нь хими эмчилгээ (chemotherapy) хийлгэж байвал, эмээ нэг удаа, дараа нь хоёр удаа, гурав дахь удаагаа хүртэл солих тохиолдол таны бодсоноос илүү түгээмэл байдаг. Эхэнд хэрэглэсэн эм сайн нөлөөлвөл хамгийн сайн нь л дээ, гэхдээ умайн хүзүүний хавдрын (cervical cancer) дотроос булчирхайлаг хавдар (adenocarcinoma) төрлийнх нь стандарт хими эмчилгээнд жигд бус хариу өгдөг тул эмч нар ч "нэг эмээр л дуустал нь явна" гэж батлахад хэцүү. Тийм болохоор асран хамгаалагчид "энэ эм хүртэл нөлөөлөхгүй бол одоо юу үлдэх вэ" гэсэн сэтгэлээр бусад эмнэлэг, бусад эмнэлзүйн судалгааг (clinical trial) хайж эхэлдэг. Тэр сэтгэлийг нь би бүрэн ойлгож байна.
Хамгийн түрүүнд хэлмээр байгаа зүйл бол эмнэлзүйн судалгаа (clinical trial) гэдэг нь эмнэлэг бүрт явуулдаг төрөл нь өөр өөр байдаг гэдэг явдал. Адил том эмнэлэг ч гэсэн зарим нь дархлааны эмчилгээний (immunotherapy) эмийн хослолын судалгаа эрчимтэй явуулдаг бол зарим нь чиглэлт эмчилгээ (targeted therapy) эсвэл шинэ эмийн дан судалгаа их хийдэг. А эмнэлгээс "энд тохирох судалгаа алга" гэж сонссон гэдэг нь Б эмнэлэгт ч бас байхгүй гэсэн үг биш. Тиймээс нэг газар зам хаагдсан гэж тэндээ зогсох шаардлагагүй. Гэхдээ судалгаа бүрт хамрагдах нөхцөл (бүртгэлийн шалгуур, eligibility criteria) нь нарийн байдаг тул хавдар шулуун гэдсэнд (rectum) болон бусад эрхтэнд хэр зэрэг нэвчсэн, өмнө нь ямар эмийг хэдэн удаа хэрэглэсэн зэргээс шалтгаалан эрх нь өөр өөр болдог.
Цаг хугацааны талаар асуудаг хүн их байдаг. Үнэнийг хэлэхэд "одоо хийж байгаа хими эмчилгээ нөлөөлөхгүй байх шиг байна" гэсэн мэдрэмж төрсөн үе бол олж мэдэж эхлэх цаг. Эмнэлзүйн судалгаа (clinical trial) гэдэг нь өргөдөл гаргамагц шууд орчихдоггүй, шинжилгээ, бичиг баримт, хяналт зэрэгт цаг хугацаа ордог. Гэтэл ихэнх судалгаа "өмнөх эмчилгээ амжилтгүй болсон нь батлагдсаны дараа л" бүртгэдэг. Тиймээс урьдчилан зөвлөгөө авч зам нээгээд тавьдаг ч, бодит шилжилт нь одоогийн эмийн үр дүнг шалгасны дараа болдог гэж бодоорой. Хэт эрт ч биш, хэт оройтсон ч биш, урьдчилан зөвхөн олж мэдэх үе шат нь гол юм.
Аль тасагт хандахаа эргэлзэх тохиолдол ч бий. Үсэрхийлэл (metastasis) олон газар тархаж, бүх биеийн (системийн, systemic) хими эмчилгээг үргэлжлүүлж байгаа байдал бол эх барих, эмэгтэйчүүдийн тасгаас илүү онкологийн дотрын тасаг (цусны онкологийн дотрын тасаг, medical oncology) эмийн сонголт болон судалгаатай холбож өгөхдөө илүү өргөн хүрээтэй харж өгдөг. Анхны оношилгоо, мэс заслыг эх барих, эмэгтэйчүүдийн тасагт хийсэн ч, одоо шиг эмийн эмчилгээ голлох болсон үе шатанд онкологийн дотрын тасгийн хамтын зөвлөгөө эсвэл тасаг шилжихийг бодож үзэж болно. Шилжин очих эмнэлэгтээ үзлэгийн цаг авахдаа энэ зүйлийг урьдчилан хэлбэл тохирох тасагт чиглүүлэн зааварлуулахад хялбар болно.
Тэгээд өвчтөн амьсгаа давчдаад өөрөө очиж чадахгүй байдал. Энэ бол үнэхээр олон асран хамгаалагчийн тулгардаг хана. Өвчтөн хамт явж чадахгүй үед зөвхөн асран хамгаалагч очиж зөвлөгөө авч болох эсэх нь эмнэлэг, тасгийн журмаас шалтгаалдаг бөгөөд анхны үзлэг бол өвчтөн өөрөө ирэхийг шаарддаг газар олон. Гэхдээ өмнөх дүрс оношилгоо (CT-ийн зургийн файл), хими эмчилгээний түүх, эд эсийн шинжилгээний (biopsy) хариу зэрэг эмнэлгийн бичиг баримтыг урьдчилан бэлдэж очвол анхны зөвлөгөөний агуулга хамаагүй өндөр болно. Цаг авах утсаар "өвчтөн хөдөлгөөн хийхэд хэцүү, асран хамгаалагчийн зөвлөгөө боломжтой юу" гэж тодорхой асуугаарай. Болохгүй гэж бодсон газар зам нээгдэх тохиолдол ч бий.
Энд бичсэн зүйл бол ерөнхий урсгалыг хажуугаас нь зөвлөж өгсөн төдий хэрэг. Өвчтөн бүрийн байдлаас шалтгаалан хариулт нь өөр өөр тул эцэст нь хариуцсан эмч болон шилжин очих эмнэлгийн онкологийн дотрын тасагт шууд лавлах нь хамгийн найдвартай.
Анхааруулга: Энэ нийтлэл нь зөвхөн лавлагаа болгох ерөнхий мэдээлэл бөгөөд мэргэжлийн эмнэлгийн зөвлөгөө, оношилгоог орлохгүй. Эмчилгээний шийдвэрийг заавал хариуцсан эмч болон мэргэжлийн эмч нартай зөвлөлдөж гаргах ёстой.