Толгой, хүзүүний хэсэгт туяа эмчилгээ хийлгэх гэж байгаа гэдгээ сонсоход ихэвчлэн шүдний тухай бараг боддоггүй. Гэтэл эмчилгээ хийлгэж үзсэн хүмүүсийн яриаг сонсвол "эхлээд шүдний эмчид очих ёстой байсан" гэж олонтаа хэлдэг. Туяа нь зөвхөн хорт хавдрын эсийг сонгож цохидоггүй тул замдаа байгаа шүлсний булчирхай, буйл, эрүүний ясанд хүртэл нөлөөлдөг. Тиймээс эмчилгээ эхлэхээс өмнө амны хөндийн байдлаа нэг эмхэлж очих нь бодсоноос их зүйлийг шийддэг.

\n

Хамгийн түгээмэл тохиолддог өөрчлөлт бол шүлс багасах явдал юм. Шүлс багасахад ам хатах эвгүй мэдрэмжээс гадна, ердийн үед шүлсний хийдэг нянг цэвэрлэх, хүчлийг саармагжуулах үүрэг сулардаг. Улмаар шүд урьдынхаас хамаагүй хурдан цоордог. Шүдээ адилхан угааж байгаа атлаа шүд нь хуурайшиж нурж байгаа мэт санагддаг гэж хэлэх хүн ч бий. Үнэндээ үүний аюултай шалтгаан нь туяа тусгасан эрүүний яс нэг гэмтвэл эдгэрэлт нь удаан байдагт оршино.

\n

Тиймээс эмчилгээний өмнөх үзлэгээр шүдний эмчийн анхаардаг зүйл бол урьдчилан засах шаардлагатай шүд байгаа эсэх юм. Аль хэдийн их гэмтсэн эсвэл аврах нь эргэлзээтэй шүд бол туяа тусгасны дараа авахаас илүү эмчилгээ эхлэхээс өмнө эмхлэх нь аюулгүй тохиолдол олонтаа. Туяа тусгасан яснаас шүд авбал шарх сайн эдгэрэхгүй, яс ил гарах ясны үхжил (osteonecrosis) рүү хүргэх эрсдэлтэй учраас тэр. Тиймээс шүдний эмчид очихоо бүү хойшлуул, аль болох эмчилгээний хуваарь гарсан даруйд нэг үзүүлэх нь зүйтэй.

\n

Эмчилгээ эхэлсний дараа амны хөндийн арчилгаа бараг өдөр бүрийн ажил болдог. Зөөлөн сойзоор аядуухан, цочроол багатай шүдний оо-гоор угааж, эмнэлгийн зөвлөсөн фтор (fluoride)-той бүтээгдэхүүн хэрэглэдэг хүн олон. Спирт агуулсан зайлбар нь хатсан амыг улам зовоодог тул зайлсхийх нь дээр, усыг байнга балгаж амаа чийглэг байлгах зуршил гэнэтийн их тус болдог. Ам хатуурч, өвдөж идэхэд хэцүү үе ирвэл ганцаараа бүү тэвч, тэр болгонд нь эмнэлгийн багтаа хэлж байж арга хэмжээ хурдан авдаг.

\n

Эмчилгээ дууссан гээд арчилгаа дуусдаггүй. Шүлсний булчирхайн үйл ажиллагаа цаг хугацаа өнгөрөхөд бага багаар сэргэдэг ч урьдынх шигээ бүрэн болдоггүй тохиолдол ч элбэг. Тиймээс тогтмол шүдний эмчид үзүүлж шүд цоорохыг эрт илрүүлэн, шүд авах шаардлагатай үед туяа эмчилгээ хийлгэсэн гэдгээ заавал хэлэх нь чухал. Хариуцсан эмнэлгийн баг болон шүдний эмч хоорондоо мэдээллээ хуваалцвал аюултай мэс ажилбараас зайлсхийж чадна.

\n

Дүгнэвэл, шүдний арчилгаа бол туяа эмчилгээний дайвар зүйл биш, эмчилгээг бүтэн дуусгахын нэг тулгуур юм. Ам тав тухтай байж сайн идэж, сайн идэж байж эмчилгээг тэсвэрлэдэг. Энэ нийтлэл нь зүгээр л ерөнхий мэдээлэл тул өөрийн байдалд тохирох зүйлийг заавал хариуцсан эмнэлгийн багтайгаа зөвлөлдөн шийдээрэй.