Хорт хавдрын эмчилгээ дууссаны дараа тогтмол хийдэг цусны шинжилгээнд хавдрын үзүүлэлт (tumor marker) гэж нэрлэгддэг зүйлс ордог. Бүдүүн гэдэс, ходоод зэрэг хоол боловсруулах эрхтний хавдарт ихэвчлэн хамт шалгадаг нь CEA (carcinoembryonic antigen) болон CA19-9 юм. Эдгээр нь хавдрын эсээс үүсдэг эсвэл түүний нөлөөгөөр нэмэгддэг бодисын хэмжээг тооцдог тул эмчилгээний явцыг таамаглах нэг лавлагаа болдог. Гэхдээ нэг үзүүлэлт өндөрссөн нь дахин сэдрэлт (recurrence) гэсэн үг биш гэдгийг ойлговол шинжилгээний хариуг харах сэтгэл нэлээд хөнгөн болно.
Хамгийн түгээмэл эндүүрэл бол "тоо нэмэгдвэл муу, буурвал сайн" гэсэн энгийн ойлголт. Үнэндээ нэг удаагийн утгаас илүү хэд хэдэн удаагийн шинжилгээний чиг хандлага (trend) хамаагүй чухал. CEA бага зэрэг нэмэгдсэн ч шинжилгээний багаж, урвалж, тухайн өдрийн биеийн байдал, тамхи, элэг бөөрний үйл ажиллагаа, хөнгөн үрэвсэл эсвэл ханиад зэрэг өчүүхэн өөрчлөлтөөс болж хэлбэлзэж болно. Харин CA19-9 нь цөс сайн урсаагүй эсвэл цөсний сувгийн бага зэргийн цочролоос ч өөрчлөгддөг тул хоёр үзүүлэлт эсрэгээрээ хөдлөх нь ховор биш.
Бас нэг мэдэх зүйл бол үзүүлэлт бүр, хүн бүрийн "хэвийн суурь утга" өөр өөр байдаг. Зарим хүнд хавдартай ч үзүүлэлт бараг нэмэгддэггүй бол зарим хүнд хавдаргүй ч жишиг хэмжээнээс арай өндөр байдаг. Тиймээс эмч зөвхөн нэг тоог биш, таны өмнөх утгуудтай харьцуулж, дүрс оношилгоо (CT, хэт авиан) болон шинж тэмдгийн хамт цогцоор нь үнэлдэг. Зөвхөн үзүүлэлтээр дахин сэдрэлтийг хэзээ ч тогтоодоггүйн шалтгаан энэ.
Шинжилгээний дараа "дутуу зүйл байна, дахин цус авъя" гэсэн дуудлага ирвэл ихэд цочих нь амархан. Гэвч ийм давтан шинжилгээ нь үр дүн муу учраас биш, ихэвчлэн захиалгад орхигдсон, дээж хүрэлцээгүй, эсвэл утгыг дахин баталгаажуулах зэрэг ажлын шалтгаантай байдаг. Утсаар дуудсанд хамгийн мууг төсөөлөхөөс илүү, дараагийн үзлэгээр "сүүлийн хэдэн удаагийн утга ямар чиг хандлагатай, энэ өөрчлөлт ач холбогдолтой эсэх"-ийг тодорхой асуувал хамаагүй тустай.
Үр дүнг хүлээх хугацаанд санаа зовох нь жам ёсны хэрэг. Тэр үед үзүүлэлтийн утгаа өөрөө тэмдэглэж, асуух зүйлээ урьдчилан бичиж аваад үзлэгээр хамт нягтлавал бүрхэг айдсыг аажмаар бууруулж болно.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд хувь хүний оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Шинжилгээний утгын тайлбар болон цаашдын төлөвлөгөөг заавал өөрийн эмчтэйгээ зөвлөлдөнө үү.